Жумуш издөө кызматтарынын үч түрү
Бул бөлүмдөгү кызматтар бир эле максатка — жумуш табууга — кызмат кылат, бирок иштөө принциби боюнча үч топко бөлүнөт. Кайсы топко кайрылуу керектиги кандай жумуш издеп жатканыңызга жараша болот.
- Жеке бош орундар сайттары. Иш берүүчүлөр бош орундарды жарыялайт, талапкерлер резюме жайгаштырып, үн кошот. Бул бөлүмдө headhunter.kg, newjob.kg жана Employment.kg каралган.
- Мамлекеттик кызмат. Министрликтердеги, ведомстволордогу жана айыл өкмөттөрүндөгү бош орундар e-Kyzmat порталында (kyzmat.gov.kg) жарыяланат. Бул жерде тандоо конкурс, тестирлөө жана кадрлар резерви аркылуу жүрөт.
- Чет өлкөдө иштөө. Мамлекеттик программалар боюнча чет өлкөгө жумушка орноштуруу, жеке агенттиктерди текшерүү жана Россияга кирүүгө тыюуну текшерүү Migrant.kg сайтында. Россияда иштөөнүн укуктук тартиби өзүнчө нускамада: Кыргызстандыктар Россияда кантип мыйзамдуу иштей алат.
Мындан тышкары Эмгек министрлигинин сайтында жөлөкпулдар, социалдык кызматтар жана жарандардын кайрылуулары боюнча маалымат бар.
Бош орундар сайттары эмнеси менен айырмаланат
Жеке сайттардын негизги механикасы окшош: талапкер жана иш берүүчү ар башка рөлдө катталат, талапкер резюме түзүп, бош орундарга үн кошот, иш берүүчү үн кошууларды өз кабинетинде алат. Айырма аудиторияда жана эрежелерде.
Адистешүү. Бир сайттар бардык тармактардагы бош орундарды чогултат, башкалары белгилүү бир чөйрөгө басым жасайт. Мисалы, Employment.kg эл аралык уюмдардын жана коммерциялык эмес сектордун бош орундары менен белгилүү. Мындай сайттарда резюмени англис тилинде талап кылуу көп кездешет.
Модерация. Айрым кызматтар ар бир бош орунду жана резюмени жарыялоодон мурун текшерет, ал эми эскирген жарыяларды чыгарылыштан алып салат. Бул жылдап «илинип» турган бош орундардын азыраак болушун билдирет.
Иш берүүчү үчүн шарттар. Бош орун жайгаштыруу, аны жылдыруу жана резюмелер базасына жетүү ар бир сайтта ар кандай баада же акысыз. Так шарттар ар бир кызматтын макаласында жана расмий сайтында берилет.
Бир эле учурда бир нече сайтта резюме жайгаштыруу жумуш табуу мүмкүнчүлүгүн көбөйтөт. Азыркы иш берүүчүңүзгө билдирбей жумуш издесеңиз, айрым сайттарда резюмени жалпы тизмеден жашырып, үн кошууну уланта берсе болот.
Мамлекеттик кызматка кантип кирсе болот
Мамлекеттик органдардын бош орундарын e-Kyzmat порталында баары көрө алат, бирок үн кошуу үчүн жеке кабинетке кирүү керек. Кирүү электрондук кол тамга аркылуу болот, ошондуктан аны алдын ала алып коюңуз. Тандоо конкурстук негизде өтөт жана тестирлөөнү камтыйт, ал эми тандоодон өткөн талапкерлер кадрлар резервине кабыл алынышы мүмкүн.
Бош орундардын бир бөлүгү борбордогу ведомстволордо эмес, айыл өкмөттөрдө болот. Бул аймактарда жашагандар үчүн маанилүү: мамлекеттик кызмат Бишкектеги жумуш гана эмес.
Чет өлкөдө иштөөгө даярдануу
Чет өлкөгө жумушка чыгардан мурун бир нече нерсени текшериңиз. Бул текшерүүлөрдүн көбү акысыз жана каттоосуз жүрөт.
- Кирүүгө тыюу. Россияга кирүүгө тыюунун бар-жогун Migrant.kg сайтында текшерсе болот. Бул маалымат маалымдама мүнөзүндө, расмий жооп Россиянын ыйгарым укуктуу органдарынан гана алынат.
- Чыгууга тыюу. Кыргызстандан чыгууга тыюу салынганын өзүнчө текшерүү керек, анткени ал аэропортто гана билинип калышы мүмкүн.
- Агенттик. Жеке ишке орноштуруу агенттигине кайрылсаңыз, анын уруксаты бар экенин жана кайсы өлкөлөргө жөнөтүүгө укугу бар экенин Migrant.kg сайтындагы тизмелерден текшериңиз.
- Документтер. Паспорттун жарактуулугун жана абалын алдын ала текшериңиз: бузулган же каталары бар паспорт чек арадан өтүүдө көйгөй жаратышы мүмкүн.
Мамлекеттик программалар боюнча чет өлкөгө жумушка орношуунун өз талаптары бар: курак, тил билүү, ден соолук жана башкалар. Каттоо квоталар ачылганда гана жүрөт, ошондуктан расмий жарыяларды көзөмөлдөңүз.
Алдамчылардан кантип сактануу керек
- Жумушка орношуу үчүн алдын ала акча төлөбөңүз. Мамлекеттик кызматка орношуу акысыз, ал эми «кызматка орноштуруп берүүнү» акчага сунуштоо алдамчылыктын белгиси.
- Чет өлкөдөгү «жеңил жумуштан» сак болуңуз. Жогорку айлык убадаланып, бирок келишим, агенттиктин аталышы жана расмий уруксаты көрсөтүлбөсө, сунушту кабыл албаңыз.
- Жакындарыңызга маалымат калтырыңыз. Кайсы компания аркылуу жана кайсы жерге бара жатканыңызды туугандарыңызга айтыңыз, жеткенден кийин дарегиңизди билдириңиз.
- Даттануунун расмий каналдарын колдонуңуз. Мыйзамсыз агенттиктер жана алдамчылык тууралуу Жарандарды чет өлкөгө жумушка орноштуруу борборунун ишеним телефонуна билдирсе болот.
Байланыштуу бөлүмдөр
Россияда кыргыз номерин колдонуу үчүн роумингди туташтыруу жана номерди Россиядан толуктоо Уюлдук байланыш бөлүмүндө каралат. Социалдык фонд жана мамлекеттик порталдар Мамлекеттик кызматтар бөлүмүндө, өз ишин ачуу Бизнес жана салыктар бөлүмүндө, ал эми чыгууга тыюулар жана башка күнүмдүк суроолор Пайдалуу маалымат бөлүмүндө.
Чет өлкөдө иштөө эрежелери, мамлекеттик программалардын шарттары жана бош орундар сайттарынын тарифтери өзгөрүп турат. Акыркы маалыматты расмий булактардан тактаңыз.
