Билим берүү кызматтары кантип түзүлгөн
Кыргызстанда билим берүү тармагындагы мамлекеттик кызматтардын көбү электрондук түргө өттү: баланы балдар бакчасына жазуудан тартып ЖОЖго документ тапшырууга чейин. Бул кызматтарды негизинен Агартуу министрлиги жана ага караштуу уюмдар жүргүзөт, ал эми алардын көпчүлүгүнө бир кирүү чекити бар — Bilim порталы. Ал өзүнчө кызмат эмес, министрликтин ар кандай системаларына алып баруучу бирдиктүү баштапкы бет.
Кызматтар бири-бирине улана тургандыктан, аларды баланын жашына жана окуунун этабына жараша караган ыңгайлуу.
Этап боюнча кайсы кызмат керек
- Балдар бакчасы. Мектепке чейинки уюмга жазылуу, кезекти көзөмөлдөө жана ага байланыштуу арыздар Балалык системасында жүргүзүлөт.
- Биринчи класс. Баланы мамлекеттик жана муниципалдык мектептерге кабыл алуу 1mektep порталы аркылуу өтөт: адегенде ата-эне катталат, андан кийин арыз берип, мектепти жана окутуу тилин тандайт.
- Мектепте окуу. Баалар, үй тапшырмалар жана сабактардын жадыбалы Күндөлүк электрондук күндөлүгүндө көрүнөт. Бул ата-энелер эң көп колдонгон билим берүү кабинети.
- ЖРТ жана кабыл алуу. Жалпы республикалык тестирлөөгө катталуу жана жыйынтыктар testing.kg сайтында, ал эми ЖОЖдорго жана колледждерге кабыл алуу Bilim порталындагы «Абитуриент Online» системасы аркылуу жүрөт.
- Университет. Студенттин кабинети ар бир ЖОЖдо өзүнчө. Бул бөлүмдө КРСУнун жеке кабинети жана study.krsu окуу порталы каралган.
Мындан тышкары бөлүмдө педагогдор жана билим берүү уюмдары үчүн системалар бар: Агартуу министрлигинин сайты жана кайрылуулар, ошондой эле билим берүү боюнча ачык маалыматтарды жана уюмдардын жумушчу кабинетин камтыган ББМС (ИСУО).
Бардык системаларда эмне жалпы
ПИН — негизги идентификатор. Мамлекеттик билим берүү системаларында ата-эне да, окуучу да, абитуриент да көбүнчө ПИН боюнча аныкталат. Баланын ПИНи туулгандыгы жөнүндө күбөлүктө жазылган, аны алдын ала даярдап коюңуз.
Мамлекеттик идентификация аркылуу кирүү. Бир катар системаларга өзүнчө сырсөз түзбөй эле, Түндүк порталынын бирдиктүү идентификация системасы же E-Kyzmat аркылуу кирүүгө болот. Мындай эсептик жазууңуз болсо, ар бир кызмат үчүн жаңы сырсөз эстеп калуунун кереги жок.
Кыргыз тамгалары. Аты-жөнү документте ө, ү, ң тамгалары менен жазылса, системага да так ошондой киргизиңиз. Аларды окшош орус тамгалары менен алмаштыруу маалыматтардын дал келбестигине жана арыздын четке кагылышына алып келиши мүмкүн.
Кызматтар эмнеси менен айырмаланат
Ким катталат. Балдар бакчасына жана мектепке ата-эне же мыйзамдуу өкүл катталат, ал эми ЖРТга жана ЖОЖго абитуриент өзү катталат. Студенттин кабинетине жетүү мүмкүнчүлүгүн көбүнчө окуу жайдын өзү берет.
Мөөнөттөр. Балдар бакчасына жана мектепке жазылуу, ЖРТ жана ЖОЖго кабыл алуу белгилүү бир мезгилде гана ачылат, ал эми Күндөлүк жана студенттик кабинеттер жыл бою иштейт. Мезгилдүү кызматтарда каттоону акыркы күнгө калтырбаңыз: жүктөм көбөйгөндө системалар жайыраак иштейт.
Колдоо каналдары. Ар бир системанын өз колдоо кызматы бар: бир жерде ишеним телефону, башка жерде Telegram-бот гана. Туура дарек ар бир кызматтын макаласында көрсөтүлгөн.
Көп кездешкен каталар
- Колдонбой калган электрондук почта. Айрым системалар ырастоо кодун SMS аркылуу эмес, почтага жиберет. Каттоодо азыр ачыла турган почтаны көрсөтүңүз.
- Кабыл алуу турлары. ЖОЖго кабыл алууда арыз берүү жана документтерди кайра алуу турлардын жадыбалы боюнча гана мүмкүн. Мөөнөттү өткөрүп жиберсеңиз, кийинки турга катышуу жабылып калышы мүмкүн.
- Ачык маалыматтарды жумушчу кабинет менен чаташтыруу. Мектептер жана бакчалар боюнча статистиканы көрүү үчүн эч жакка кирүүнүн кереги жок, ал ачык жарыяланат. Кирүү уюмдардын кызматкерлерине гана керек.
- Расмий эмес сайттар. Балдар бакчасына же мектепке «кезексиз жазып берүүнү» сунуштаган сайттарга жана адамдарга ишенбеңиз. Арыз мамлекеттик порталдар аркылуу гана берилет.
Байланыштуу бөлүмдөр
Бала төрөлгөндөгү жана үй-бүлөгө берилүүчү мамлекеттик төлөмдөр, анын ичинде «Балага сүйүнчү», Мамлекеттик кызматтар бөлүмүндө. Окууну бүтүргөндөн кийин жумуш издөө Жумуш бөлүмүндө каралат, ал эми күнүмдүк суроолор Пайдалуу маалымат бөлүмүндө.
Жазылуунун жана кабыл алуунун мөөнөттөрү, босого баллдар жана жеңилдиктердин шарттары жыл сайын өзгөрүшү мүмкүн. Акыркы маалыматты Агартуу министрлигинин жана тиешелүү системанын расмий булактарынан тактаңыз.
