Микрокаржы уюмдары жана алардын кабинеттери
Микрокаржы уюмдары (МКУ) — банк эмес, бирок кредит берүүгө укуктуу уюмдар: микрокредиттик компаниялар жана микрокаржы компаниялары. Алар көбүнчө чакан суммалар менен иштешет, кардарларынын олуттуу бөлүгү — айыл жериндеги тургундар жана чакан ишкерлер. Кыргызстанда МКУлардын ишин Улуттук банк жөнгө салат.
Бул бөлүмдө бир нече ири жана орто МКУнун кабинеттери каралган: Оксус, Салым Финанс, М Булак, Акча Булак, ABN, Zamat жана Элет-Капитал.
МКУлардын кабинеттеринде эмне жалпы
Банктардан айырмаланып, МКУлардын жеке кабинети көбүнчө жөнөкөй жана бир нече негизги функцияга багытталган:
- Карыздын абалы. Калдыкты, кийинки төлөмдүн суммасын жана датасын, төлөмдөрдүн жадыбалын көрүү.
- Төлөм киргизүү. Кредитти карта, электрондук капчык же терминал аркылуу төлөө.
- Мөөнөтүнөн мурун жабуу. Кредитти толук же жарым-жартылай мөөнөтүнөн мурун жабуу үчүн сумманы эсептөө.
- Жаңы арыз. Кайталап кредит алууга онлайн арыз берүү.
МКУлардын кабинеттери эмнеси менен айырмаланат
Сайт же тиркеме гана. Айрым МКУлардын сайтында жеке кабинет такыр жок: карызды башкаруу мобилдик тиркеме аркылуу гана жүрөт. Башкаларында браузерде иштеген кабинет бар. Кирүү үчүн эмне керек экени ар бир уюмдун макаласында жазылган.
Кабинетсиз төлөө. Бир нече МКУнун сайтында эч кандай кирүүсүз төлөм киргизүүгө мүмкүндүк берген өзүнчө бет бар: келишимдин номерин же ПИНди көрсөтүп, төлөйсүз. Төлөгөнүңүздү гана каалаcаңыз, тиркеме орнотуунун кереги жок.
Каржылоонун түрлөрү. Айрым уюмдар классикалык кредиттен тышкары ислам принциптери боюнча каржылоону да сунуштайт. Бул эки багыттын шарттары, арыз формалары жана эсептөөлөрү өзүнчө жүргүзүлөт.
Кеңселер тармагы. МКУлардын көбү аймактарда кеңселерди кармайт жана кардарлар менен түз иштешет. Онлайн мүмкүнчүлүктөр бир уюмда кеңири, башкасында чектелүү.
Карыз алуучу эмнеге көңүл буруу керек
- Уюмдун лицензиясы. Келишим түзөрдөн мурун уюмдун Улуттук банктын реестринде бар экенин текшериңиз. Лицензиясыз «кредит берүүчүлөр» мыйзамдын коргоосунан тышкары иштешет.
- Толук нарк. Пайыздык чендин өзүнөн тышкары комиссияларды, айыптарды жана кредиттин толук наркын караңыз. Калькулятордогу эсептөөлөр болжолдуу, так шарттар келишимде жазылат.
- Кредиттик тарых. Ар бир кредит жана кечиктирилген төлөм кредиттик тарыхка жазылат. Аны кантип текшерүү керектиги өзүнчө нускамада жазылган.
- Төлөмдүн өтүшү. Терминал же капчык аркылуу төлөгөндө акча бир нече убакыттан кийин түшүшү мүмкүн. Төлөмдү акыркы күнгө калтырбаңыз жана квитанцияны сактаңыз.
- Даттануу. Көйгөй чыкса, адегенде уюмдун өзүнө жазуу жүзүндө кайрылыңыз. Көптөгөн МКУлардын кайрылууларды кароо тартиби жарыяланган жана ар бир кеңседе даттануулар китеби бар.
Көп кездешкен каталар
- Төлөмдү башка келишимге киргизүү. Бир нече кредитиңиз болсо, ар бир төлөмдө келишимдин номерин туура көрсөтүңүз.
- Кабинеттеги калдыкты текшербөө. Мөөнөтүнөн мурун жабууда жабуу күнүнө карата так сумманы кабинеттен же уюмдан тактаңыз, антпесе кичинекей калдык калып, кечиктирүү катары эсептелиши мүмкүн.
- Жабылганын ырастабоо. Кредитти толук жабгандан кийин карыз жок экенин ырастаган маалымкат алыңыз же кабинеттен статусту текшериңиз.
- Кредит алып жатканда жеке маалыматтарды бөтөн адамдарга берүү. Паспорттун маалыматтарын жана SMS-коддорду «жардам берүүгө» убада кылгандарга бербеңиз. Сиздин атыңызга кредит таризделип калышы мүмкүн.
Байланыштуу бөлүмдөр
Банктардын кабинеттери жана онлайн эсеп ачуу Банктар бөлүмүндө, кредитти төлөөгө ылайыктуу капчыктар Төлөм системалары жана капчыктар бөлүмүндө каралат. Кредиттик тарыхты жана сот аткаруучуларындагы карызды текшерүү Пайдалуу маалымат бөлүмүндө, ал эми ишкердикти каттоо Бизнес жана салыктар бөлүмүндө.
Кредиттердин шарттары, пайыздык чендер, комиссиялар жана төлөө жолдору өзгөрүп турат. Акыркы маалыматты уюмдун расмий сайтынан же кеңсесинен тактаңыз.
