Кыргызстандын жарандары Россияда патентсиз жана иштөөгө уруксатсыз иштешет — бул укукту Евразиялык экономикалык биримдик жөнүндө келишим берет. Бирок эмгек рыногуна эркин жетүү милдеттүү кадамдарды жокко чыгарбайт: сапарга чейин RuID тиркемесиндеги арыз, миграциялык каттоо, дактилоскопия жана медициналык күбөлөндүрүү. Төмөндө — 2026-жылдын сентябрына карата мөөнөттөрү жана документтери менен толук тартип. Россиядагы мигранттар үчүн эрежелер көп өзгөрөт: сапарга чейин Кыргыз Республикасынын Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлиги менен тактаңыз.
Кыргызстандын жарандарына Россияда иштөө үчүн патент керекпи
Жок. ЕАЭБге мүчө мамлекеттердин, анын ичинде Кыргызстандын жарандары Россияда патентсиз жана иштөөгө уруксатсыз иштешет. Евразиялык экономикалык комиссия бул суроого түз жооп берет: ЕАЭБ өлкөлөрүнөн келген эмгекчилерге патент алуунун кереги жок.
Иштөөнүн негизи — эмгек келишими же иштерди аткарууга же кызматтарды көрсөтүүгө жарандык-укуктук келишим. Жарандык-укуктук келишим боюнча иштөө мүмкүнчүлүгү тандоону кеңейтет: штатка орношуп гана тим болбостон, бир жолку буйрутмаларды да мыйзамдуу аткарууга болот.
Эгерде ортомчу Кыргызстандын жаранына «патент тариздеп берүүнү» сунуштаса, бул мыйзам боюнча керек эмес документ үчүн ашыкча төлөм.
Россияга барардан мурун эмне кылуу керек
Акыркы мезгилдин негизги талабы — RuID тиркемесиндеги кирүү жөнүндө арыз. Кыргызстандын Эмгек министрлигинин маалыматы боюнча 2026-жылдын 1-июлунан тартып ансыз Россияга кирүүгө болбойт. Арызды чек арадан өтүүгө 72 сааттан кечиктирбестен берүү керек.
Шашылыш учурларда — жакын туугандын оор оорусу же өлүмү — арызды кирүүгө кеминде 4 саат калганда кабыл алышат. Арыз берилгенден кийин тиркеме берген QR-код тариздөө күнүнөн тартып 90 күн жарактуу.
ЕЭК сапарга төмөнкүлөрдү ала жүрүүнү сунуштайт:
- Россияга кирүүгө уруксат берилген паспорт;
- эгерде бирге барышса, үй-бүлө мүчөлөрүнүн документтери — паспорттор, туулгандыгы тууралуу күбөлүктөр;
- билими тууралуу диплом же квалификация тууралуу күбөлүк;
- стажды тастыктоо катары эмгек китепчеси.
RuID’де арызды кантип берүү керек
Арыз App Store же Google Play дүкөнүнөн жүктөлүп алынуучу RuID мобилдик тиркемесинде берилет. Кыргызстандын Эмгек министрлиги тартипти мындайча сыпаттайт:
- RuID тиркемесин жүктөп алыңыз.
- Катталып, паспорттук маалыматтарды көрсөтүңүз.
- Сапардын максатын, кирүү жана чыгуу датасын, бара турган аймакты толтуруңуз.
- Жеке кабинетке сүрөттү, биометрикалык маалыматтарды жана үн жазуусун жүктөңүз.
- Кирүүгө арыз берип, чек ара көзөмөлү үчүн QR-код алыңыз.
Сапардын максатын чыныгысын көрсөтүңүз — эгерде жумушка орношууга барсаңыз, «иш». Мында чек арада мурдагыдай эле милдеттүү биометрикалык идентификация — сүрөткө тартуу жана манжа издерин тапшыруу колдонулат.
Россияда эмгек келишимисиз канча убакыт болууга болот
Жумушсуз Кыргызстандын жараны Россияда календардык жыл ичинде жалпысынан 90 суткадан ашык боло албайт. Мындай эсеп 2025-жылдын 1-январынан тартып колдонулат — мурда лимит ар бир 180 сутка үчүн эсептелчү. Үзгүлтүксүз болуу да 90 сутка менен чектелет.
Мөөнөттөрдү бузуу кирүүгө тыюуга алып келет:
- календардык жыл ичинде 90 суткадан ашуу — чыккан күндөн тартып 3 жылга тыюу;
- 180ден 270 суткага чейин үзгүлтүксүз болуу — 5 жылга тыюу;
- 270 суткадан ашык үзгүлтүксүз болуу — 10 жылга тыюу.
Эмгек же жарандык-укуктук келишим болсо, 90 сутка лимити колдонулбай калат: болуу мөөнөтү келишимдин мөөнөтү менен аныкталат.
Кыргызстандын жаранына каттоо (миграциялык каттоо) керекпи
Кирген күндөн кийинки алгачкы 30 күн Кыргызстандын жараны Россияда миграциялык каттоосуз боло алат. Эгерде узагыраак калсаңыз, ушул 30 күндүн ичинде турган жери боюнча каттоого туруу керек.
Келгендиги жөнүндө билдирүүнү мигранттын өзү эмес, кабыл алуучу тарап — турак жай берген адам берет. Кабыл алуучу тарап Россиянын жараны, Россияда туруктуу жашаган чет өлкөлүк же турак жайдын ээси болгон чет өлкөлүк боло алат. Берүү жолдору:
- Россиянын ИИМинин аймактык органында жеке өзү;
- «Госуслуги» порталы аркылуу онлайн — «чет өлкөлүк жарандарды миграциялык каттоо» кызматы, көрсөтүү мөөнөтү 1 жумуш күнү;
- электрондук түрдө өз алдынча — эгерде чет өлкөлүктүн жана кабыл алуучу тараптын «Госуслуги» порталында ырасталган эсептик жазуулары болсо.
Турак жайды ижара келишими боюнча ижарага алсаңыз, өзүңүздүн жана келишимде көрсөтүлгөн 18 жашка чейинки балдарыңыздын келгендиги жөнүндө билдирүүнү жеке өзүңүз же онлайн бере аласыз.
Каттоо билдирүүдөгү мөөнөткө, бирок 1 жылдан ашык эмес жана мыйзамдуу болуу мөөнөтүнөн ашык эмес мөөнөткө таризделет. Эгерде кызматкер иш берүүчүнүн дареги боюнча жашаса — анын ичинде дареги жок курулушта, мисалы, объекттеги вагончикте — аны уюмдун дареги боюнча каттоого коюшат.
Москвада жана Москва облусунда каттоого кантип туруу керек
Москвада жана Москва облусунда Кыргызстандын жарандары үчүн кадимки каттоо жол-жосуну колдонулбайт. 2025-жылдын 1-сентябрынан 2029-жылдын 1-сентябрына чейин ал жерде эксперимент өтүүдө: жумушка келген визасыз чет өлкөлүктөр «Амина» мобилдик тиркемеси аркылуу каттоого турушат. Эксперимент ЕАЭБ жарандарына, Беларустун жарандарынан тышкары, жайылтылат.
Тиркеме ИИМге телефондун геолокациясын берет. Мындан бузууга болбой турган үч эреже келип чыгат:
- уктоочу жана эс алуучу жерди алмаштыруу тууралуу 3 жумуш күнүнүн ичинде билдирүү керек;
- эгерде геолокация 3 жумуш күнүнөн ашык берилбесе, адамды «Миграционный центр» ММБнын дареги боюнча каттоодон чыгарышат;
- геолокациянын жоктугунан улам бир нече жолу каттоодон чыгарылганда маалыматтар контролдонуучу адамдардын реестрине киргизүү үчүн ИИМге берилет.
«Амина» тиркемесинин жаңыртуулары RuStore тиркемелер дүкөнү аркылуу чыгат. Орнотулган версия «Настройки» → «Сведения о приложении» бөлүмүндө көрүнөт.
Дактилоскопиядан жана медициналык күбөлөндүрүүдөн качан өтүү керек
Кыргызстандан келген эмгек мигранты дактилоскопиядан, сүрөткө тартуудан жана медициналык күбөлөндүрүүдөн кирген күндөн тартып 30 календардык күндүн ичинде өтөт. Эгерде адам башка максат менен кирип, андан кийин келишим түзсө, 30 күн келишимдин датасынан тартып эсептелет, бирок мөөнөт кирген күндөн тартып 90 күндөн ашпашы керек.
Иштебеген үй-бүлө мүчөлөрү жол-жосундардан кирген күндөн тартып 90 календардык күндүн ичинде өтүшөт. 6 жашка чейинки балдар бошотулат.
Дактилоскопиядан жана сүрөткө тартуудан бир жолу өтүшөт, адам Россияга канча жолу кирбесин, алар үчүн мамлекеттик алым алынбайт. Медициналык документтер 1 жыл жарактуу: кийинки күбөлөндүрүүдөн мурункусунун мөөнөтү бүткөндөн кийин бир айдын ичинде өтүү керек.
Жол-жосундар кайда өтөт:
- дактилоскопия жана сүрөткө тартуу — Россиянын ИИМинин миграция маселелери боюнча бөлүмдөрү, Россиянын ИИМинин «Паспортно-визовый сервис» ФМУИ, ал эми Москвада — Сахаровдогу «Многофункциональный миграционный центр» ММБ;
- медициналык күбөлөндүрүү — Россиянын ар бир аймагы аныктаган медициналык уюмдарда.
Медициналык күбөлөндүрүүнүн жыйынтыгы боюнча үч документ беришет: баңгизаттарды колдонуу фактысынын жоктугу жөнүндө корутунду, айланадагыларга коркунучтуу жугуштуу оорулардын бар же жоктугу жөнүндө корутунду жана АИВ-инфекциясынын жоктугу жөнүндө сертификат.
Дактилоскопиянын жана медициналык күбөлөндүрүүнүн мөөнөттөрүн өткөрүп жибергендердин Россияда убактылуу болуу мөөнөтү кыскартылат.
Эмгек келишими боюнча кантип жумушка орношуу керек
Эмгек же жарандык-укуктук келишим түзүүгө Кыргызстандын жаранынын кирген күндөн тартып 90 күнү бар. ЕЭК бул мөөнөттү мындайча бөлөт: каттоосуз 30 күн плюс каттоого тургандан кийин 60 күн.
Жумушка орношуу үчүн иш берүүчү төмөнкүлөрдү сурайт:
- паспорт;
- эмгек китепчеси — келишим биринчи жолу түзүлгөн учурлардан тышкары;
- СНИЛС — аны кызматкердин өзү же иш берүүчү тариздей алат;
- миграциялык каттоого тургандыгы жөнүндө документ;
- билими жана квалификациясы тууралуу документтер — атайын билимди талап кылган иш үчүн;
- соттолбогондугу тууралуу маалымкат — мыйзам талап кылган кесиптер үчүн.
Кыргызстандын дипломдору кошумча жол-жосундарсыз түз таанылат. Өзгөчөлүк — медициналык жана фармацевтикалык ишмердүүлүк: ал үчүн дипломду таануунун улуттук жол-жосунунан өтүп, уруксат алуу керек.
Келишим түзүлгөндөн кийин иш берүүчү 3 жумуш күнүнүн ичинде Россиянын ИИМинин аймактык органына билдирет. Кирүү максаты автоматтык түрдө «иш» болуп өзгөрүшү үчүн ушул билдирүү жетиштүү — бул үчүн Россиядан чыгуунун кереги жок.
Эмгек келишими боюнча Россияда канча мөөнөткө калууга болот
Кыргызстандан келген эмгекчи жана анын үй-бүлө мүчөлөрү Россияда эмгек же жарандык-укуктук келишимдин бүт колдонуу мөөнөтүнө калышат. Эгерде келишим белгисиз мөөнөткө түзүлсө, болуу мөөнөтү кайра узартуу мүмкүнчүлүгү менен 1 жылга узартылат — ар бир жолу бир жылдан ашык эмес.
Узартууну Россиянын ИИМинин аймактык органы тариздейт, бул үчүн өлкөдөн чыгуунун кереги жок. Иш берүүчүнүн өкүлү төмөнкүлөрдү тапшырат:
- эмгекчинин жана үй-бүлө мүчөлөрүнүн паспорттору, туугандык тууралуу документтер;
- эмгекчинин жана үй-бүлө мүчөлөрүнүн миграциялык карталары;
- эмгек же жарандык-укуктук келишим;
- документтерди тапшырууга ишкананын ишеним каты;
- турак жайдын бар экенин тастыктаган документтер.
Эмгек келишими бузулса эмне кылуу керек
Эгерде келишим кирген күндөн тартып 90 суткадан ашык өткөндөн кийин токтотулса, кызматкердин Россиядан чыкпай эле жаңы келишим түзүүгө 15 күнү бар. Экинчи вариант — өлкөдөн чыгуу.
Келишимдин бузулгандыгы тууралуу иш берүүчү ИИМге да 3 жумуш күнүнүн ичинде билдирет. Жумуштан бошотулганда кызматкер иш берүүчүдөн кесибин, кызмат ордун, иштеген мезгилин жана эмгек акысынын өлчөмүн көрсөткөн маалымкатты акысыз алууга укуктуу.
Россияда өзүн-өзү иш менен камсыз кылган адам катары иштөөгө болобу
Ооба, ЕАЭБдин жарандары өзүн-өзү иш менен камсыз кылгандар — кесиптик кирешеге салыкты төлөөчүлөр катары иштей алышат. Бул статуста катталуу Россияда болуу мөөнөтүн буйрутмачы менен түзүлгөн жарандык-укуктук келишимдин мөөнөтүнө узартууга негиз берет.
Өзүн-өзү иш менен камсыз кылгандардын салыгы жеке жактардан түшкөн кирешеден 4% жана юридикалык жактардан жана жеке ишкерлерден түшкөн кирешеден 6% түзөт.
Катталуу үчүн ИНН жана салык төлөөчүнүн жеке кабинетинин логини менен сырсөзү керек. ИНН жарандар менен иштеген каалаган салык инспекциясында беш жумуш күнүндө — арыз, паспорт жана миграциялык каттоо тууралуу документ менен тариздешет. ИННди «Госуслуги» аркылуу да тариздөөгө болот. Андан кийин «Мой налог» тиркемесинде же өзүн-өзү иш менен камсыз кылгандардын кабинетинин веб-версиясында катталыңыз. Катталууну ыйгарым укуктуу банктар жана «Госуслуги» порталы да жүргүзөт.
Кыргызстандын жараны Россияда кандай салыктарды төлөйт
Кыргызстандын жаранынын эмгек акысына биринчи иш күнүнөн тартып Россиянын жаранынын эмгек акысы сыяктуу эле НДФЛ салынат. Салыкты иш берүүчү кармап калат. 2026-жылдын 1-январынан тартып ЕАЭБ жарандарынын эмгек кирешелери үчүн адам өлкөдө канча күн болгонуна карабастан, Россиянын салык резиденттери үчүн колдонулган ошол эле прогрессивдүү шкала колдонулат.
Көпчүлүк кызматкерлер үчүн бул 13%: мындай чен 2,4 млн рублга чейинки жылдык кирешеге колдонулат. ЕЭКтин эскертмеси мисал келтирет: эсептелген 80 000 рублдан 10 400 рубль салык кармалат, кызматкер колуна 69 600 рубль алат.
Эмгек мигрантына кандай медициналык жардам берилет
Шашылыш жана кечиктирилгис түрдөгү тез медициналык жардам эмгекчиге жана анын үй-бүлө мүчөлөрүнө полиссиз эле акысыз көрсөтүлөт.
Эмгек келишими түзүлгөндөн кийин кызматкер Россиянын жарандары менен бирдей шарттарда милдеттүү медициналык камсыздандыруу (ОМС) полисине укук алат. Полисти камсыздандыруу медициналык уюму арыз боюнча берет. Ал үчүн төмөнкүлөр керек:
- паспорт;
- эгерде бар болсо, СНИЛС;
- эмгек келишими;
- болгон жери жана мөөнөтү көрсөтүлгөн келгендиги жөнүндө билдирүү бланкынын үзүлүп алынуучу бөлүгү.
ОМСтан тышкары кызматкер убактылуу эмгекке жарамсыздык, энелик жана өндүрүштөгү кырсыктар учурунда камсыздандырылган.
Россиядагы иш пенсияга эсептелеби
Эсептелет. 2021-жылдын 1-январынан тартып ЕАЭБге мүчө мамлекеттердин эмгекчилерин пенсия менен камсыздоо жөнүндө макулдашуу колдонулат. Биримдиктин ар кайсы өлкөлөрүндө иштелген стаж пенсияга укукту аныктоо үчүн кошулат, ал эми пенсияны жашаган өлкөдө алууга болот.
Россиядагы иш берүүчү кызматкер үчүн камсыздандыруу төгүмдөрүн Россиянын жарандары үчүн төлөнгөндөй эле шарттарда төлөйт. Пенсия дайындоо үчүн Кыргызстандын ыйгарым укуктуу органына да, Россиядагы органга да кайрылууга болот.
Россияга үй-бүлөнү алып барууга болобу
Болот. Эмгекчинин жубайлары жана балдары Россияда ал өзү сыяктуу эле мөөнөткө — анын келишими колдонулуп турганда болушат. Эмгекчинин балдары бала бакчага барууга жана билим алууга укуктуу.
ЕЭК иштөөнү пландабаган үй-бүлө мүчөлөрүнө миграциялык картада кирүү максатын «жеке» деп көрсөтүүнү сунуштайт.
Контролдонуучу адамдардын реестри деген эмне
Контролдонуучу адамдардын реестри — Россияда болууга мыйзамдуу негизи жок чет өлкөлүктөрдүн тизмеси. Ал 2025-жылдын 5-февралынан бери колдонулат, ал эми ага кирүү чыгарып жиберүү режимин күйгүзөт.
Реестрдеги адамга төмөнкүлөргө тыюу салынат:
- ички иштер органынын уруксатысыз жашаган же турган жерин алмаштыруу;
- Россиядагы өз аймагынан тышкары чыгуу;
- кыймылсыз мүлктү жана транспорт каражаттарын сатып алуу жана каттоо.
Өзүңүздү Россиянын ИИМинин расмий сайтынан текшерүүгө болот. Эгерде реестрдеги маалыматтар ката болсо, турган жериңиз боюнча ИИМдин аймактык органына кайрылыңыз.
Тапкан акчаны үйгө которууга болобу
Ооба, ЕАЭБ жөнүндө келишим эмгекчилерге тапкан акчаны тоскоолдуксуз которуу укугуна кепилдик берет. Ошону менен бирге эсеп ачпастан акча которгон компаниялар өз лимиттерин белгилөөгө укуктуу. ЕЭК компанияга жараша айына 100дөн 150 миң рублга чейин деген багытты атайт.
Көп кездешкен көйгөйлөр жана чечимдер
Россияга шашылыш барыш керек болсо, ал эми 72 саат калбаса эмне кылуу керек
Жакын туугандын оор оорусунда же өлүмүндө RuID’ге арызды кирүүгө кеминде 4 саат калганда берүүгө болот. Бул үчүн тастыктоочу документтер керек болот.
«Амина» геолокация берилбей жатат деп билдирсе эмне кылуу керек
Геолокацияны берүүгө уруксатты адегенде телефондун жөндөөлөрүнөн, андан кийин «Амина» тиркемесинин өзүнөн текшериңиз. ЕЭК VPN-сервистерди өчүрүүнү өзүнчө сунуштайт — алар маалыматтардын туура берилишине тоскоол болот.
«Сахарово» ММБда каттоодон чыгарып салышса эмне кылуу керек
«Миграционный центр» ММБнын дареги боюнча кайра каттоого туруңуз — эгерде каттоодон чыгаруу геолокациянын жоктугунан, башка аймакта каттоого тургандыктан же Россиядан чыккандыктан болсо, бул уруксат берилет. Кайталанууга жол бербеңиз: геолокациядан улам бир нече жолу каттоодон чыгарылганда маалыматтар контролдонуучу адамдардын реестрине киргизүү үчүн ИИМге кетет.
Дактилоскопиядан жана медициналык күбөлөндүрүүдөн 30 күндүн ичинде өтүп үлгүрбөсөңүз эмне кылуу керек
Жол-жосундардан мүмкүн болушунча тезирээк өтүп, Россиянын ИИМинин аймактык органына кайрылыңыз. Мөөнөттү өткөрүп жиберүү убактылуу болуу мөөнөтүн кыскартат, ал эми медициналык күбөлөндүрүү тууралуу жарактуу документтерсиз мыйзамдуу болуу тастыкталбайт.
Жумуштан бошотуп, жаңы жумуш али жок болсо эмне кылуу керек
Эгерде кирген күндөн тартып 90 суткадан ашык өтсө, Россиядан чыкпай эле жаңы келишим түзүүгө 15 күнүңүз бар. Үлгүрбөсөңүз — болуу лимитинен ашып, кирүүгө тыюу албаш үчүн чыгып кетиңиз.
Жардам үчүн кайда кайрылуу керек
Россияда иштеген Кыргызстандын жарандарына кеңешти Кыргыз Республикасынын Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлиги, анын ичинде Россиядагы өкүлчүлүгү аркылуу берет.
Кыргыз Республикасынын Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлиги:
- Ишеним телефону: 1899
- Телефон: +996 312 66 22 59
- Дарек: Бишкек ш., Тыныстанов көч., 215
КРдин Эмгек министрлигинин Россия Федерациясындагы өкүлчүлүгү:
- +7 996 968 98 97
- +7 925 030 26 27
Россиянын ИИМи:
- Аймактык органдардын даректери жана байланыштары: мвд.рф/contacts/sites
- Миграциялык каттоо боюнча онлайн кызматтар: «Госуслуги» порталы
