Чыгууга тыюу — төлөнбөгөн карыздын кесепеттеринин бири: айып пулдар, алименттер, кредиттер же салыктар боюнча. Кыргызстанда «тыюуну текшерүү» деген өзүнчө кызмат жок — карызды сот аткаруучуларынан текшеришет, ал боюнча тобокелдик бар-жогу көрүнөт. Текшерүү акысыз жана бир мүнөт алат.
Чыгууга тыюуну текшерүү кызматы барбы
Мындай аталыштагы түз кызмат жок. Электрондук кызматтардын мамлекеттик порталында «Сот аткаруучулары боюнча карыздын бар экенин текшерүү» кызматы иштейт — ал Сизге карата аткаруу өндүрүшү жүргүзүлүп жатканын көрсөтөт.
Логикасы мындай: чыгууга тыюу аткаруу өндүрүшүнүн алкагында сот аткаруучусу тарабынан коюлат. Эгерде өндүрүш жок болсо, тыюу да болушу мүмкүн эмес. Эгерде бар болсо — аткаруучу менен байланышып, кандай чектөөлөр колдонулганын аныктоо керек.
Кызмат акысыз, автоматташтырылган, жыйынтык дароо келет.
Карызды авторизациясыз кантип текшерүү керек
Түндүк порталындагы кызматтын бетин ачып, ПИНди — паспортто көрсөтүлгөн, 14 символдон турган жеке идентификациялык номерди киргизиңиз. Каттоо жана кирүү талап кылынбайт.
Кызматтын дареги: portal.tunduk.kg/public_services/opisanie/7994819. Кызмат «Салыктар жана карыздар» категориясына кирет.
Ушул эле форма Кыргыз Республикасынын Жогорку сотуна караштуу Сот департаментинин сайтында иштейт — suddep.sot.kg/page/debtors. Киргизүү талаасы ПИНдин 14 символуна эсептелген.
Авторизациясыз текшерүү эмнени көрсөтөт
Карыз болгондо кызмат үч маалыматты берет:
- аткаруу ишинин номери;
- ПССИ аталышы — иш турган сот аткаруучулар кызматынын бөлүмү;
- ушул бөлүмдүн дареги.
Жоопто эмне жок экенине көңүл буруңуз: карыздын суммасы, өндүрүп алуунун негизи, колдонулган чектөөлөрдүн тизмеси жана аткаруучунун байланыштары. Текшерүү «иш барбы» деген суроого жооп берет, бирок «канча жана эмне үчүн» дегенге эмес.
Эгерде иш табылса, кийинки кадам — кеңейтилген кызмат же көрсөтүлгөн дарек боюнча бөлүмгө чалуу.
Карыз тууралуу толук маалыматты кантип алуу керек
Бул үчүн өзүнчө кызмат — «Сот аткаруучулары боюнча карыздын бар экени тууралуу маалымат» portal.tunduk.kg/uslugi/opisanie/7994868 дареги боюнча иштейт.
Ал порталда авторизацияны талап кылат. Эсептик жазуу Бирдиктүү идентификациялоо системасы аркылуу — e-ID карта же булуттук электрондук кол тамга боюнча түзүлөт.
Тартиби мындай: эгерде кыскача текшерүү иштин бар экенин көрсөтсө, кабинетке кирип, майда-чүйдөсүн сураңыз. Ошентип Сиз бөлүмгө барбастан деталдарды билесиз.
Карыздарды мобилдик тиркеме аркылуу кантип текшерүү керек
Сот карызын текшерүү MBANK тиркемесине киргизилген — банк аны салык карызын текшерүү менен катар жеткиликтүү мамлекеттик кызматтардын тизмесинде көрсөтөт.
Бул тиркемеде мурдатан эсептик жазуусу барлар үчүн ыңгайлуу: порталда өзүнчө авторизациялоонун кереги жок. Берилүүчү маалыматтардын курамын банк өзүнчө сыпаттабайт.
Эгерде жыйынтыктар айырмаланса, эки жол менен тең текшерген оң: маалыматтардын расмий булагы — банк эмес, Сот департаменти.
Карыз тууралуу телефон аркылуу кантип билсе болот
Кыргыз Республикасынын Жогорку сотуна караштуу Сот департаменти +996 (312) 25-09-52 номери боюнча чалууларды кабыл алат. Ушул эле номер факс катары иштейт.
Департаменттин иш убактысы: 8:30дан 17:30га чейин, тыныгуу 12:00дөн 13:00кө чейин. Жарандарды кабыл алуу — жума күндөрү 14:00дөн 17:00гө чейин.
Чектөөнү эске алыңыз: кабыл алуу жумасына бир күн жана болгону үч саат жүргүзүлөт. Эгерде суроо өздүк баруну талап кылса, жуманы алдын ала пландаңыз.
Департаменттин электрондук почтасы — suddep@e-sot.kg.
Карыз табылса эмне кылуу керек
Аракеттердин тартиби текшерүү эмнени көрсөткөнү менен аныкталат.
- Аткаруу ишинин номерин жазып алыңыз — ал боюнча аткаруучу Сизди эң тез табат.
- ПССИнин дарегин табыңыз — ал текшерүүнүн жыйынтыгында көрсөтүлгөн. Ишти жалпы департамент эмес, конкреттүү бөлүм жүргүзөт.
- Майда-чүйдөсүн тактаңыз — авторизациясы бар кеңейтилген кызмат аркылуу же түздөн-түз бөлүмдөн.
- Карызды жабыңыз жана төлөгөнүңүздү аткаруучуга ырастаңыз.
- Чектөөлөрдүн алынганына ынаныңыз — төлөө өзү эле тыюуну автоматтык түрдө жокко чыгарбайт, алдырууну аткаруучу тариздейт.
Акыркы пункт сапарга чыккысы келгендер үчүн өтө маанилүү: төлөө менен тыюунун алынышынын ортосунда убакыт өтөт.
Карызды төлөбөө эмне менен коркунучтуу
Сот департаменти кесепеттерин түздөн-түз билдирет. Өз убагында жаппоо аткаруу документин мажбурлап аткарууга алып келет, ал төмөнкүлөрдү камтыйт:
- кыймылдуу мүлккө камак салуу;
- кыймылсыз мүлккө камак салуу;
- Кыргыз Республикасынын чегинен тышкары чыгууга чектөө коюу;
- банк эсептери бар болсо аларды бөгөттөө;
- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган башка жоопкерчилик.
Чыгууга чектөө — чаралардын бири гана, жана эң тези эмес. Эсептердин бөгөттөлүшү ишке ашпай калган сапардан мурдараак билиниши мүмкүн.
Сапардын алдында карызды качан текшерүү керек
Текшерүү бир мүнөт алат жана каттоону талап кылбайт, ошондуктан аны учкан күнү эмес, алдын ала жасаган оң.
Акылга сыярлык тартип: сапарды пландоодо, билет сатып алардын алдында текшерүү жана учуудан бир нече күн мурун кайталоо. Эки текшерүүнүн ортосунда жаңы өндүрүш пайда болушу мүмкүн — мисалы, Сиз билбеген айып пул боюнча.
Эгерде карыз табылса, аны жабууга жана чектөөлөрдү алдырууга убакыт калтырыңыз. Аэропортто карызды төлөп, дароо учуп кетүү мүмкүн болбойт.
Аткаруу өндүрүштөрүн ким жүргүзөт
Кызматты Кыргыз Республикасынын Жогорку сотуна караштуу Сот департаменти көрсөтөт. Конкреттүү иштерди анын аймактык бөлүмдөрү — ПССИ жүргүзөт.
Департаменттин байланыштары:
- Телефон жана факс: +996 (312) 25-09-52;
- Электрондук почта: suddep@e-sot.kg;
- Сайты: suddep.sot.kg;
- Иш убактысы: 8:30–17:30, тыныгуу 12:00–13:00;
- Жарандарды кабыл алуу: жума, 14:00–17:00.
Ишиңиз турган бөлүмдүн дарегин текшерүүнүн өзү көрсөтөт — борбордук аппаратка эмес, ошол жерге кайрылуу керек.
Түндүк порталынын иши боюнча кайда кайрылуу керек
Кызмат боюнча техникалык маселелерди порталдын оператору — Кыргыз Республикасынын Санариптик өнүктүрүү министрлигинин алдындагы «Түндүк» мамлекеттик мекемеси чечет.
- Дарек: 720044, Бишкек ш., Токтоналиев көч., 96;
- Telegram-бот: @tundukgov_bot;
- Кайра байланышуу формасы: portal.tunduk.kg/feedback/show.
Портал мобилдик тиркемеде да жеткиликтүү — Google Play жана App Store. Сайтта көзү начар көргөндөр үчүн аралыктарды жана шрифтти жөндөө мүмкүнчүлүгү бар режим иштейт.
Чыгууга тыюуну текшерүү тууралуу эмнени эстен чыгарбоо керек
- тыюуну текшерүүнүн өзүнчө кызматы жок — карызды сот аткаруучуларынан текшеришет;
- кыскача текшерүү акысыз, ПИН боюнча иштейт жана каттоону талап кылбайт;
- ал иштин номерин жана бөлүмдүн дарегин көрсөтөт, бирок карыздын суммасын эмес;
- майда-чүйдөсү БИС аркылуу авторизациясы бар кеңейтилген кызмат боюнча жеткиликтүү;
- карызды төлөө чектөөлөрдү автоматтык түрдө албайт — алдырууну аткаруучу тариздейт;
- учуунун алдында эмес, билет сатып алардын алдында текшериңиз.
