Чыгууга тыюуну аны киргизген орган коёт жана аны ошол эле орган алат. Сот аткаруучулары төлөнбөгөн айып пулдардан, алименттерден, кредиттерден жана салыктардан улам чыгууну чектейт, ал эми укук коргоо органдары менен сот — өз негиздери боюнча. Карызды акысыз текшерүүгө болот.
Чыгууга коюлган тыюуну ким алат
Биринчи аныктоо керек болгон нерсе — чектөөнү кайсы орган койгону. Мындан аркы бүткүл тартип ошого жараша болот.
Кыргыз Республикасынын Башкы прокуратурасынын алдындагы Сот аткаруучулар кызматы башка органдар белгилеген чектөөлөр үчүн жоопкерчилик тартпай турганын түздөн-түз билдирет. Кылмыш иштеринин же сот процесстеринин алкагында тыюуларды укук коргоо органдары же сот киргизет, ал эми аны алуу маселесин койгон орган гана чечет.
Мындан практикалык жыйынтык чыгат: эгерде сот аткаруучуларындагы текшерүү карызды көрсөтпөсө, ал эми чек арада Сизди чыгарбай койсо, аларга кайрылуунун пайдасы жок. Чектөөнү башка бирөө койгон.
Төлөнбөгөн айып пулдан улам коюлган тыюуну кантип алдыруу керек
Чектөө карыз толугу менен жабылгандан кийин алынат — жарым-жартылай төлөө иштебейт.
Тыюунун негизи айып пулду өндүрүп алуу жөнүндө токтом мыйзамдуу күчүнө кирип, белгиленген мөөнөттө аткарылбаганда пайда болот. Бул айдоочу билбей калышы мүмкүн болгон, жол кыймылынын эрежелерин бузгандыгы үчүн майда айып пулдарга да тиешелүү.
Сот аткаруучулар кызматынын түшүндүрмөсү боюнча, мобилдик тиркемелер аркылуу төлөм 24 сааттын ичинде иштелип чыгат, андан кийин маалымат жаңырат жана тыюу алынат.
Бир сутка — бул төлөмдү иштеп чыгуунун мөөнөтү, кепилдик эмес. Сапарды пландап жатып, запас калтырыңыз: эгерде айып пулду учуунун алдында төлөсөңүз, маалыматтар жаңырууга үлгүрбөй калышы мүмкүн.
Карыздан, алименттерден же кредиттен улам коюлган тыюуну кантип алдыруу керек
Бул жерде сөз аткаруу өндүрүшү тууралуу жүрүп жатат, алдыруунун негиздери үчөө:
- карызды толук жабуу;
- өндүрүп алуучунун — карыз кимдин пайдасына өндүрүлүп жатса, ошонун демилгеси;
- мыйзамга ылайык аткаруу өндүрүшүн токтотуу.
Экинчи вариантты көп учурда көз жаздымда калтырышат. Эгерде Сиз кредитор же алименттерди алуучу менен макулдашсаңыз, өндүрүп алуучу толук төлөмдү күтпөстөн, чектөөнү алуу өтүнүчү менен сот аткаруучусуна өзү кайрыла алат.
Аткаруу өндүрүшүн токтотуунун негиздери Кыргыз Республикасынын 2017-жылдын 28-январындагы № 15 «Сот аткаруучуларынын статусу жана аткаруу өндүрүшү жөнүндө» Мыйзамында саналган.
Өз сот аткаруучуңузду кантип табуу керек
Карызды текшерүүдөн баштаңыз — ал акысыз жана авторизацияны талап кылбайт. Жыйынтык аткаруу ишинин номерин, сот аткаруучулар кызматынын бөлүмүнүн (ПССИ) аталышын жана анын дарегин көрсөтөт.
Текшерүү үч жол менен жеткиликтүү:
- Электрондук кызматтардын мамлекеттик порталында — portal.tunduk.kg, 14 символдон турган ПИН боюнча;
- Жогорку сотко караштуу Сот департаментинин сайтында — suddep.sot.kg/page/debtors;
- Сот аткаруучулар кызматынын порталында — ssi.gp.kg/ru/proverka, QR-кодду скандоо аркылуу.
Борбордук аппаратка эмес, ишиңиз турган бөлүмгө кайрылуу керек. Дарегин текшерүүнүн өзү көрсөтөт.
Аткаруучуга кайрылардын алдында эмнени даярдоо керек
Суроону канчалык так түзсөңүз, аны ошончолук тез чечишет. Өзүңүз менен алып барыңыз:
- аткаруу ишинин номерин — аны текшерүү көрсөтөт;
- паспортту;
- эгерде карыз мурдатан жабылган болсо, төлөгөндүгүн ырастоону: квитанцияны, чекти, тиркемедеги операциянын скриншотун;
- төлөмдүн реквизиттерин — датасын, суммасын, багытын.
Төлөгөндүгүн ырастоо — эң негизги документ. Акчанын түшүшү менен системадагы маалыматтардын жаңырышынын ортосунда убакыт өтөт, ал эми квитанция процессти тездетет.
Тыюуну алдыруу канча убакыт алат
Так мөөнөттү Сот аткаруучулар кызматы ачык атабайт. Бир нерсе белгилүү: мобилдик тиркемелер аркылуу төлөм 24 сааттын ичинде иштелип чыгат, андан кийин маалымат жаңырат.
Бул чектөөнү алдыруунун бүткүл жол-жобосуна эмес, төлөмдү иштеп чыгууга тиешелүү. Жокко чыгаруу жөнүндө токтомду чыгаруу жана өткөрүп берүү канча убакыт аларын ачык булактардан билүү мүмкүн эмес.
Акылга сыярлык ыкма: карызды алдын ала жабуу, текшерүү аркылуу карыз системадан жоголгонуна ынануу жана ошондон кийин гана билет сатып алуу. Статусту ишти жүргүзгөн аткаруучудан тактоого болот.
Тыюунун чын эле алынганына кантип ынануу керек
Төлөгөндөн кийин бир нече күндөн соң карызды текшерүүнү кайталаңыз. Эгерде аткаруу иши мындан ары көрүнбөсө, өндүрүш жабылган.
Өзүнчө иш жүргүзүлгөн бөлүмгө чалып, чектөөнүн алынганын ырастоону сураныңыз. Текшерүү тыюунун статусун эмес, карыздын бар экенин көрсөтөт — бул ар башка нерселер.
Чыгуу маселелери боюнча күнү-түнү иштеген маалымдаманы Сот департаменти 0312 25 01 54 номери боюнча берет — бул номерди анын басма сөз кызматы атайт. Башка суроолор боюнча +996 (312) 25-09-52 негизги телефону иштейт.
Тыюуну сот аткаруучулары койбосо эмне кылуу керек
Аны чыгарган органга кайрылыңыз. Сот аткаруучулар кызматы мындай чектөөлөрдү албайт жана аларга комментарий бербейт.
Аткаруу өндүрүшүнөн тышкары тыюунун мүмкүн болгон булактары — кылмыш иштеринин же сот процесстеринин алкагындагы укук коргоо органдары жана сот. Даттануунун жана алдыруунун тартиби ар бир учурда өз алдынча.
Эгерде чектөөнү ким койгонун билбесеңиз, сот аткаруучуларындагы текшерүүдөн баштаңыз: ал эң көп кездешүүчү сценарийди жокко чыгарат же ырастайт. Эгерде карыз жок болсо, маалымдаманын телефону боюнча түшүндүрмө сураңыз.
Жабылбаган карыз тыюудан башка эмне менен коркунучтуу
Чыгууну чектөө — мажбурлап аткаруу чараларынын бири гана. Сот департаменти толук топтомун санап өтөт:
- кыймылдуу мүлккө камак салуу;
- кыймылсыз мүлккө камак салуу;
- Кыргыз Республикасынын чегинен тышкары чыгууга чектөө коюу;
- банк эсептери бар болсо аларды бөгөттөө;
- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган башка жоопкерчилик.
Эсептердин бөгөттөлүшү, адатта, ишке ашпай калган сапардан мурдараак билинет. Эгерде карта күтүүсүздөн иштебей калса, карызды текшерүү — биринчи жасалуучу иш.
Чыгууга коюлган тыюуга кабылбоо үчүн эмне кылуу керек
Сот аткаруучулар кызматы жарандарды сапарларды пландоодон мурун карыздардын бар-жогун алдын ала текшерүүгө чакырат. Милдеттенмелерди өз убагында аткаруу эркин жүрүүгө болгон конституциялык укукту ишке ашырууга тоскоолдуктардан качууга мүмкүндүк берет.
Практикалык тартип:
- карызды учуунун алдында эмес, билет сатып алардын алдында текшериңиз;
- сапардан бир нече күн мурун текшерүүнү кайталаңыз — жаңы өндүрүш каалаган учурда пайда болушу мүмкүн;
- айып пулдарды төлөгөндүгү тууралуу квитанцияларды кеминде бир жыл сактаңыз;
- эгерде сот аткаруучусунан билдирүү алсаңыз, аны кийинкиге калтырбаңыз.
Күтүүсүз тыюунун эң көп кездешүүчү себеби — адам билбеген, ЖКЭни бузгандыгы үчүн айып пул. Айып пулдарды да текшериңиз: бул үчүн кызматтар аткаруу өндүрүштөрүн текшерүүдөн өзүнчө иштейт.
Чыгууга коюлган тыюу маселелери боюнча кайда кайрылуу керек
КР Башкы прокуратурасынын алдындагы Сот аткаруучулар кызматы:
- Портал: ssi.gp.kg
- Карыздын статусун текшерүү: ssi.gp.kg/ru/proverka
- «Контакты», «Электронное обращение» жана «Гражданам» бөлүмдөрү — порталдын өзүндө
КР Жогорку сотуна караштуу Сот департаменти:
- +996 (312) 25-09-52 — телефон жана факс
- 0312 25 01 54 — чыгуу маселелери боюнча күнү-түнү иштеген маалымдама
- suddep@e-sot.kg
- Иш убактысы: 8:30–17:30, тыныгуу 12:00–13:00
- Жарандарды кабыл алуу: жума, 14:00–17:00
Жарандарды кабыл алууга көңүл буруңуз: ал жумасына бир күн жана болгону үч саат жүргүзүлөт. Барууну алдын ала пландаңыз.
Чыгууга коюлган тыюуну алдыруу тууралуу эмнени эстен чыгарбоо керек
- тыюуну аны койгон орган алат;
- айып пулдар боюнча чектөө толук төлөнгөндөн кийин алынат, маалыматтар 24 сааттын ичинде жаңырат;
- аткаруу өндүрүштөрү боюнча негиздер үчөө: карызды жабуу, өндүрүп алуучунун демилгеси, өндүрүштү токтотуу;
- кредитор менен макулдашуу толук төлөмсүз эле алдырууну тездетиши мүмкүн;
- төлөө тыюуну заматта жокко чыгарбайт — сапарга чейин убакыт запасын калтырыңыз;
- текшерүү тыюунун статусун эмес, карыздын бар экенин көрсөтөт: алынганын аткаруучудан ырастаңыз.
