Онлайн таризделбеген кызматтар Калкты тейлөө борборлорунда аткарылат. Өлкөдө бардыгы 19 борбор иштейт: төртөө Бишкекте, төртөө Ош шаарында жана Ош облусунда, калгандары аймактарда — даректери жана графиги макаланын аягында.

ГРСтин электрондук кызматтар порталы кандай режимде иштейт

Портал сыноо режиминде иштейт — бул тууралуу ал башкы бетте эки жолу эскертет. Түзүүчү каталар жана так эместиктер тууралуу support@infocom.kg дарегине билдирүүнү суранат.

Порталда бардыгы 24 кызмат жайгаштырылган. Ылдыйкы бөлүгүндөгү копирайт 2019-жыл менен белгиленген, мекеменин аталышы «Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу» деп көрсөтүлгөн — бул формулировка Министрлер Кабинетине өтүүгө чейинки мезгилге таандык.

Практикалык жыйынтык: КТБга барардан мурун кызматты онлайн алып көрүңүз, бирок запастагы вариантты даяр кармаңыз. Эгерде кызмат порталда таризделбесе, Калкты тейлөө борборуна кайрылыңыз — порталдын өзү бул жолду өзүнчө блок менен сунуштайт.

ГРС порталынын жеке кабинетине кантип кирүү керек

Кирүү eID-карта — 2017-жылдагы үлгүдөгү паспорт — жана анын PIN-коду менен гана аткарылат. Портал авторизациянын башка жолун сунуштабайт.

Сегиз кадамдан турган тартипти портал «Суроолор жана жооптор» бөлүмүндө сыпаттайт:

1. Электрондук кызматтар порталындагы «Кирүү» баскычын басыңыз.
2. «Кыргыз Республикасынын жараны» колдонуучу категориясын тандаңыз.
3. eID окуу программасын иштетип, картаны картридер аркылуу компьютерге туташтырыңыз.
4. Авторизация барагында «eID аркылуу кирүү» баскычын басыңыз.
5. Инсандыгыңызды «Ырастоо» баскычы менен ырастаңыз.
6. eID-паспорттун 4 орундуу PIN-кодун киргизиңиз.
7. «ОК», андан кийин «Уруксат берүү» баскычын басыңыз.
8. «Уруксат берүү» баскычын дагы бир жолу басыңыз — кирүү аяктады.

ГРС порталына кирүү үчүн эмне керек

Портал төрт шартты түз санап өтөт. Смартфон менен эле иш бүтпөйт — компьютер керек.

• Смарт-карталарды окугуч — eID-карта үчүн картридер;
• Программалык камсыздоо — TumarCSP жана CryptoSocket, эки программа тең түзүүчүнүн infocom.kg сайтынан жүктөлүп алынат;
• eID-картанын PIN-коду — карта менен кошо конвертте берилүүчү жашыруун код; кирүү үчүн да, документтерге кол коюу үчүн да колдонулат;
• Интернетке туташкан компьютер.

Эки программага тең шилтемелер порталдын «Суроолор жана жооптор» бөлүмүндө эле турат, аларды биринчи жолу кирүүгө аракет кылганга чейин орнотуу керек.

Картридер жок болсо, бир гана вариант калат — булуттук электрондук кол тамга. Аны КТБда акысыз беришет, ал кошумча жабдууну талап кылбайт, бирок ГРС порталынын өзүндө иштебейт: аны менен «Түндүккө» кирилет.

eID-карта деген эмне жана аны кантип алуу керек

eID-карта — идентификациялык карта, 2017-жылдагы үлгүдөгү паспорт, Кыргыз Республикасынын жаранынын инсандыгын ырастоочу документ. Аны менен инсандыкты жана укуктук статусту жеке өзү барып да, интернет аркылуу аралыктан да ырастоого, ошондой эле документтерге ишенимдүү электрондук кол тамга менен кол коюуга болот.

Картаны жеке өзү гана алат, аралыктан тариздебейт: эң жакын Калкты тейлөө борборуна же Калкты жана жарандык абалдын актыларын каттоо департаментинин калкты паспорттоо жана каттоо бөлүмүнө келип, идентификациялык картаны берүү жөнүндө арыз берүү керек.

Милдеттүү шарт — арыз берүүчүнүн ПИНи жана «АСБ» АМСинде дарегинин катталышы. Системада катталган прописка жок болсо, картага документтерди кабыл алышпайт. Документтердин тизмесин ГРС grs.gov.kg/ru/eid/documents/ барагында жарыялайт.

ПИН деген эмне жана ал картанын PIN-кодунан эмнеси менен айырмаланат

ПИН — ЖАКЭ органдары Кыргыз Республикасынын жарандарына, анын ичинде жаңы төрөлгөн балдарга, ошондой эле чет элдик жарандарга жана жарандыгы жок адамдарга ыйгаруучу жеке идентификациялык номер. Ал бир жолу ыйгарылат жана адамга өмүр бою өзгөрбөй сакталат, инсандыкты ырастоочу бардык негизги документтерде көрсөтүлөт.

PIN-код картага гана тиешелүү. Бул eID менен кошо мөөр басылган конвертте берилүүчү 4 орундуу жашыруун код: аны менен порталга киргенде инсандык ырасталат жана электрондук документтерге кол коюлат.

Кыскасы: ПИН — адамдын өмүр бою номери, PIN-код — картанын жашыруун коду.

eID-картанын PIN-кодун унутуп калсаңыз эмне кылуу керек

Инсандыкты ырастоочу документ менен каалаган эң жакын Калкты тейлөө борборуна кайрылыңыз — ал жерде PIN-кодду алмаштырышат. Аны аралыктан калыбына келтирүүгө болбойт.

PIN-код кирүү үчүн гана керек эмес: аны менен порталда инсандык ырасталат жана документтерге кол коюлат. Ансыз электрондук кызматтар жеткиликсиз.

Электрондук санариптик кол тамганы кайдан алса болот

Булуттук электрондук кол тамганы Мамлекеттик каттоо кызматына караштуу «Инфоком» мамлекеттик ишканасы берет — электрондук кызматтар порталын түзгөн ошол эле ишкана. Ал Калкты тейлөө борборлорунда акысыз берилет.

Булуттук кол тамганы аралыктан да тариздесе болот — «Түндүк» мобилдик тиркемеси аркылуу, анда катталуудан жана идентификациядан өтүп. Мындай кол тамга салык төлөөчүнүн кабинетине, Социалдык фонддун жеке кабинетине жана Электрондук кызматтардын мамлекеттик порталына кирүүгө мүмкүндүк берет.

Электрондук кол тамга боюнча кеңешти ГРСтин колл-борбору 119 номери боюнча берет, Кыргызстандын ичинде чалуу акысыз. ЭКТны берүү тартиби тууралуу портал өзүнчө барак жарыялабайт — документтердин курамын жана мөөнөттөрүн барардан мурун ушул номер аркылуу тактаңыз.

ГРС порталындагы жеке кабинет эмне үчүн керек

Жеке кабинетте жөнөтүлгөн арыздар, кайрылуулар жана төлөмдөр боюнча бардык маалымат сакталат. Ал аркылуу арыздардын каралышынын жүрүшүнө жана төлөмдөрдүн статусуна көз салып турушат.

Арыздын статусун текшерүү демейки боюнча иштейт: арыздар жана алардын статустары кабинетке киргенде эле көрсөтүлөт, өзүнчө бөлүм издөөнүн кереги жок.

ГРС порталында кандай кызматтар жеткиликтүү

Каталог сегиз категорияга бөлүнгөн. Кызматтардын бир бөлүгү — маалымдама текшерүүлөр, бир бөлүгү — арыз берүү.

• Паспорт — ЕГРНден көчүрмө, паспортту текшерүү;
• Үй-бүлө жана балдар — «Балага сүйүнчү» төлөмүнүн статусун текшерүү, ЖАКЭ документтеринин жарактуулугун текшерүү;
• Даректи каттоо — АСБ маалымкаты, жашаган жери боюнча каттоо;
• Транспорт — транспорт каражаты боюнча көчүрмө, Carcheck сервиси;
• Юридикалык жактар үчүн — ЕГРНден көчүрмө;
• Билим берүү — дипломдун жана аттестаттын аныктыгын текшерүү;
• Чет элдик жарандарды каттоо — убактылуу жашаган жери боюнча каттоо;
• Айдоочулук күбөлүк — улуттук үлгүдөгү күбөлүктүн жарактуулугун текшерүү, курсанттын тестирлөөдөн өткөн датасын текшерүү.

Портал никени каттоону жана Табылгалар бюросун өзүнчө сервистер катары бөлүп көрсөтөт. Толук каталог portal.srs.kg/ru/catalog дарегинде ачык.

Порталдын кайсы кызматтары эң тез иштейт

Үч сервисти портал популярдуу катары башкы бетке чыгарган:

• Carcheck — мамлекеттик номери боюнча унаанын тарыхы, сатып алуудан мурун пайдалуу;
• Айып пулдарды текшерүү — фото жана видео тартуу каражаттары менен катталган айып пулдар;
• Пропискани каттоо — жашаган жери боюнча прописка 10 мүнөттө таризделет.

Прописка үчүн жарыяланган 10 мүнөт — порталдын өзүнүн мөөнөтү. Салыштыруу үчүн: порталсыз бул жол-жосун КТБга же паспорт столуна барууну талап кылат.

ГРС порталында мамлекеттик кызмат үчүн кантип төлөө керек

Төлөм түзүлгөн төлөм коду боюнча жүргүзүлөт — портал аны арыз берилгенден кийин берет. Андан ары код төрт каналдын биринде колдонулат:

• банктын кассалары;
• «Элсом» электрондук капчыгы;
• VISA жана MasterCard төлөм карталары;
• «Terem Pay» төлөм терминалы.

Төлөмдүн статусу жеке кабинетте арыздардын статустары менен бирге көрсөтүлөт.

ГРС порталынын мобилдик тиркемеси барбы

«Услуги ГРС» мобилдик тиркемеси Android смартфондору үчүн иштелип чыккан, аны порталды түзгөн ошол эле «Инфоком» МИ чыгарган. Шилтеме: play.google.com/store/apps/details?id=kg.infocom.srs

Apple түзмөктөрү үчүн версия тиркеме жарыяланган учурда чыгарылган эмес — ГРС ал кийинчерээк пайда болорун билдирген. Бул статустун 2026-жылдын августундагы актуалдуулугу расмий ырасталган эмес, тиркеменин бар-жогун App Store’дон издеп текшериңиз.

Чектөөнү эске алыңыз: порталдын өзүнө кирүү картридерди жана компьютер үчүн программаларды талап кылат, ошондуктан кызматтардын толук топтому смартфондон жеткиликсиз.

Калкты тейлөө борборлорунун иш графиги

Бардык КТБлар бирдиктүү график боюнча иштейт: дүйшөмбүдөн жумага чейин 09:00дөн 17:30га чейин, түшкү тыныгуу — 12:30дан 13:30га чейин. Ишемби жана жекшемби — дем алыш.

Айрым борборлор үчүн өзүнчө графикти ГРС порталы жарыялабайт, иш режими борбор шаардагы жана райондук КТБларда бирдей. Барууну пландаганда түшкү саатты эске алыңыз: борбор күндүн ортосунда так 60 мүнөткө жабылат.

Калкты тейлөө борборлорунун даректери

Бишкек

• 1-КТБ, «ДК» СБ — 12-кичирайон, Нуркамал көч., 29
• 2-КТБ, «Гранд Комфорт» СБ — Чокан Валиханов көч., 2
• 3-КТБ «Березка» — Молодая Гвардия бульвары, 4
• 4-КТБ, «Два Прораба» ГМ — Ауэзов көч., 1/5

Ош жана Ош облусу

• Ош 1-КТБ — Ош ш., Ленин көч., 318
• Ош 2-КТБ — Ош ш., Раззаков көч., 2А
• Алай КТБ — Гүлчө айылы, Ленин көч., н/ж
• Өзгөн КТБ — Өзгөн ш., Ленин көч., 115

Чүй облусу

• Чүй-Токмок КТБ — Токмок ш., Ленин көч., 375
• Сокулук КТБ — Сокулук айылы, Фрунзе көч.

Жалал-Абад облусу

• Жалал-Абад КТБ — Барпы Сейил көч., 220
• Базар-Коргон КТБ — Базар-Коргон айылы, Осмонов көч., н/ж
• Сузак КТБ — Сузак айылы, Каримбердиев көч., 1

Ысык-Көл облусу

• Жети-Өгүз КТБ — Кызыл-Суу айылы, Манас көч., 83
• Каракол КТБ — Каракол ш., Гебзе көч., 124

Баткен облусу

• Баткен КТБ — Баткен айылы, Нургазиев көч., 1
• Кызыл-Кыя КТБ — Кызыл-Кыя ш., Маяковский көч., 3

Талас облусу

• Талас КТБ — Талас ш., Дзержинский көч., 28

Нарын облусу

• Нарын КТБ — Нарын ш., Токтосунов көч., 24

Картасы менен толук тизме portal.srs.kg/ru/contact/sc барагында ачык.

КТБда электрондук кезек барбы

Калкты тейлөө борборуна жазылуу же кезекти брондоо сервисин ГРСтин электрондук кызматтар порталы жарыялабайт. 24 кызматтан турган каталогдо мындай позиция жок, порталда жазылуунун өзүнчө барагы да жок.

Электрондук кезектин бар-жогун барардан мурун 119 колл-борбору аркылуу тактаңыз. Порталдын логикасы башкача: ал кезекке жазылууну эмес, кызматты онлайн алууну сунуштайт, ал эми КТБга онлайн жол жеткиликсиз болгондо гана барууну сунуштайт.

ГРС порталынын колдоо кызматы менен кантип байланышса болот

Колл-борбор 119 кыска номери боюнча иштейт, Кыргызстандын ичинде чалуу акысыз. Ал порталды да, Калкты тейлөө борборлорун да тейлейт — айрым КТБлардын телефондорун портал жарыялабайт. Порталдын техникалык каталарын түзүүчүнүн почтасы кабыл алат.

Байланыш каналдары:

• 119 — колл-борбор, КР боюнча чалуу акысыз
• support@infocom.kg — порталдагы каталар жана так эместиктер тууралуу билдирүүлөр
• Кайтарым байланыш формасы: portal.srs.kg/ru/feedback
• Порталдын колдоо кызматы: portal.srs.kg/ru/support
• Бөлүмдөрдүн даректери жана байланыштары: portal.srs.kg/ru/contacts
• Калкты тейлөө борборлорунун даректери: portal.srs.kg/ru/contact/sc

Порталдын документтери:

• Колдонуучунун макулдашуусу
• Купуялуулук саясаты

Портал эки тилде — кыргыз жана орус тилдеринде жүргүзүлөт. Тил которгуч сол жак жогорку бурчта турат. Порталдын түзүүчүсү — «Инфоком» мамлекеттик ишканасы, сайты infocom.kg.

ГРС порталы «Түндүк» порталынан эмнеси менен айырмаланат

ГРС порталы Мамлекеттик каттоо кызматынын кызматтарын гана камтыйт: паспорттор, ЖАКЭ, прописка, транспорт, айдоочулук күбөлүктөр. portal.tunduk.kg дарегиндеги «Түндүк» Электрондук кызматтардын мамлекеттик порталы ар кайсы мекемелердин кызматтарын бириктирет.

Кирүү да айырмаланат. ГРС порталында бир гана жол иштейт — картридер жана компьютердеги программалар менен eID-карта. «Түндүктө» жолдор көбүрөөк: e-ID дан тышкары булуттук электрондук кол тамга жеткиликтүү, ал эми катталгандан кийин — эки факторлуу аутентификация менен логин жана сырсөз аркылуу кирүү.

Картридер жок болсо, «Түндүктөн» баштаңыз: булуттук кол тамганы ал жерде аралыктан беришет, ал эми ГРСтин айрым маалымкаттары ал аркылуу да жеткиликтүү.

Сообщение ГРС электрондук кызматтар порталынын жеке кабинети появились сначала на Kabinet.kg.

Түндүк жеке кабинети кайда жайгашкан

Жарандын кабинети portal.tunduk.kg/auth/signin дареги боюнча ачылат. Бул — Кыргыз Республикасынын Санариптик өнүктүрүү министрлигине караштуу «Түндүк» мамлекеттик мекемеси башкарган Электрондук кызматтардын мамлекеттик порталы.

Экинчи сайт — tunduk.gov.kg — жарандын кабинетине тиешеси жок. Ал жерде санариптик өз ара аракеттенүү системасынын оператору иштейт, ал эми «Катышуучу болуу» бөлүмү жеке жактарга эмес, мамлекеттик органдарга жана уюмдарга арналган.

Уюмдун аталышы эки сайтта ар башкача көрсөтүлгөн: tunduk.gov.kg сайтындагы логотипте ачык акционердик коом деп жазылган, ал эми портал операторду мамлекеттик мекеме деп атайт. Бул айырмачылык расмий булактарда жоюлган эмес.

Түндүк жеке кабинетине кантип кирүү керек

Эң оболу кирүү барагына өтүңүз: https://esia.tunduk.kg/Identity/User/login

Андан ары катталган колдонуучу порталга үч жол менен кирет:

• Электрондук кол тамга
• ID-карта
• QR

Логин жана сырсөз менен кирүү үчүн паспортто көрсөтүлгөн 14 белгиден турган жеке идентификациялык номер (ПИН) жана биринчи катталууда түзүлгөн сырсөз талап кылынат. Биринчи баскычтан кийин портал экинчисин — бир жолку кодду сурайт.

Жеке идентификациялык номер инсанды ырастоочу бардык документтерде (мисалы: ID-паспорт, айдоочулук күбөлүк, чет өлкөгө чыгуучу паспорт) көрсөтүлгөн жана 14 цифрадан турат

Электрондук кызматтардын мамлекеттик порталында кантип катталуу керек

Катталуу Бирдиктүү идентификация жана аутентификация системасы (ЕСИ) аркылуу эки жол менен өтөт: e-ID картанын жардамы менен же булуттук электрондук кол тамганын жардамы менен. Баары порталдын оң жак жогорку бурчундагы «Кирүү» баскычынан башталат.

Биринчи киргенде система автоматтык түрдө жаңы эсептик жазуу түзүп, маалыматтарды толтурууну сунуштайт. Андан ары сырсөз түзүү менен «Кирүүнү жөндөө (1/3-кадам)» барагы ачылат, андан кийин эки факторлуу аутентификациянын ыкмасын тандоо келет, акырында резервдик коддор берилет.

e-ID карта аркылуу катталуу үчүн эмне керек

2017-жылдагы үлгүдөгү e-ID карта гана ылайыктуу — дал ушунун чибине жарандын электрондук кол тамгасы жазылган. Башка үлгүдөгү карталар катталууга жарабайт.

Компьютерди даярдоо керек болот:

• CryptoSocket программасын жүктөп алып, орнотуу — ансыз кардридер паспорттогу маалыматтарды окубайт;
• TumarCSP орнотуу — криптографиялык стандарттарды жана алгоритмдерди ишке ашырган маалыматты криптографиялык коргоо каражаты;
• кардридерди туташтыруу — паспорттогу маалыматтарды окуучу түзмөк;
• e-ID картаны кардридерге салуу;
• Колдонуучунун макулдашуусун жана Купуялуулук саясатын кабыл алуу;
• паспорттун ПИН-кодун киргизүү — Калкты тейлөө борборунда e-ID карта менен кошо берилүүчү 4 орундуу сан.

Эки программа тең бир zip-архивде жайгашкан, ага шилтемени портал нускамасында жарыялайт. TumarCSP орнотулуп жатканда кошумча TumarClient тиркемеси сунушталат — бул пункт милдеттүү эмес, аны өткөрүп жиберүүгө болот. CryptoSocket орнотулгандан кийин компьютерди өчүрүп-күйгүзүү керек.

Булуттук электрондук кол тамга аркылуу катталуу үчүн эмне керек

Кардридер жана программаларды орнотуу талап кылынбайт — жеке идентификациялык номерди жана булуттук ЭКТнын сырсөзүн киргизүү жетиштүү, андан кийин система жеке кабинетке жетүү мүмкүнчүлүгүн ачат. Бул 2017-жылдагы үлгүдөгү картасы жоктор үчүн эң жөнөкөй жол.

Булуттук ЭКТны Мамлекеттик каттоо кызматына караштуу «Инфоком» мамлекеттик ишканасы берет. Ал Калкты тейлөө борборлорунда акысыз берилет, кеңешти Мамлекеттик каттоо кызматынын колл-борбору 119 номери боюнча берет.

Биринчи киргенде «Коопсуздук жөндөөлөрү» аркылуу система кийин кадимки аутентификация каражаттары менен кирүү үчүн каттоо маалыматтарын жөндөөнү аягына чыгарууну сунуштайт.

Түндүк порталында сырсөзгө кандай талаптар коюлат

Сырсөз кеминде 8 белгиден турушу керек. Ага латын алфавитинин тамгалары, араб цифралары жана атайын белгилер сөзсүз кириши керек.

Сырсөздүн тамга бөлүгүндө кичине тамгалар да, баш тамгалар да болушу керек. Кичине тамгалардан гана турган сырсөздү система кабыл албайт.

Түндүк порталында эки факторлуу аутентификацияны кантип жөндөө керек

Портал эки факторлуу идентификацияны колдонот — киргенде кошумча бир жолку сырсөздү киргизүү керек. Ыкма катталууда тандалат жана кийин жеке кабинетте өзгөртүлөт.

SMS аркылуу эки факторлуу аутентификация

Телефон номери аккаунтка өлкө коду менен форматта байланыштырылат, мисалы +996 100 123123. «Текшерүү кодун жөнөтүү» баскычын баскандан кийин билдирүү келет.

Код 3 мүнөт жарактуу. Аны киргизип, «Кошуу» баскычын басыңыз.

Telegram аркылуу эки факторлуу аутентификация

Компьютерде же смартфондо орнотулган Telegram керек болот. Жөндөө барагында портал QR-кодду жана ботко шилтемени көрсөтөт.

Tunduk ботун ачып, /start буйругун териңиз. Бот user_id жана бир жолку текшерүү кодун түзөт. Код да SMS учурундагыдай эле 3 мүнөт жарактуу.

Аутентификатор-тиркеме аркылуу эки факторлуу аутентификация

Play Market же App Store дүкөнүнөн жүктөлүп алынган каалаган Authenticator тиркемеси ылайыктуу. Ал бир жолку кодду интернетсиз жана SMSсиз түз эле түзмөктө түзөт.

Түзүлгөн кодду тез киргизүү керек — ал кыска убакыттан кийин жаңыланат.

Кирүү үчүн резервдик коддор

Эки факторлуу аутентификация жөндөлгөндөн кийин система резервдик коддорду көрсөтөт — аларды жүктөп алууга же басып чыгарууга болот. Коддордун саны 10, киргенде алардын бирөө колдонулат.

Портал түздөн-түз эскертет: резервдик коддорду ишенимдүү жерде сактоо жана үчүнчү жактарга бербөө керек. Бул ыкма биринчи катталуудан кийин гана жеткиликтүү.

Түндүк жеке кабинетине жетүү мүмкүнчүлүгүн кантип калыбына келтирүү керек

Жетүү мүмкүнчүлүгүн калыбына келтирүүнүн үч варианты бар:

• SMS аркылуу калыбына келтирүү
• Почта аркылуу калыбына келтирүү
• ID-карта аркылуу калыбына келтирүү

SMS аркылуу калыбына келтирүү: «жеке номерди» жана телефон номерин киргизишиңиз керек, сизге ырастоо коду келет.

Почта аркылуу: «жеке номерди» жана электрондук почтаңызды киргизишиңиз керек, ага калыбына келтирүү боюнча нускама келет.

ID-карта аркылуу сырсөздү калыбына келтирүү

Сырсөздү өзгөртүү үчүн:

1. CryptoSocket тиркемесин иштетиңиз
2. ID-картаңызды (паспортуңузду) кардридерге салыңыз
3. ID-картанын (паспорттун) сырсөзүн киргизиңиз
4. Жаңы сырсөздү киргизиңиз
5. Жаңы сырсөздү ырастаңыз
6. «Сырсөздү өзгөртүү» баскычын басыңыз

Мындан тышкары ID-картанын (паспорттун) сырсөзүн киргизишиңиз керек болот.

Андан кийин жаңы сырсөздү түзүп, аны ырастайсыз жана «Сырсөздү өзгөртүү» баскычын басасыз.

Мамлекеттик порталда кызматты кантип алуу керек

Тартип төрт кадамдан турат, жыйынтык басып чыгарууга же сактоого боло турган документ түрүндө келет.

1. Кызматты издөө аркылуу же «Кызматтар» бөлүмүнөн категориялар боюнча табыңыз. Портал кызматтын түрүн, берүү мөөнөтүн, наркын, аны берүүчү мамлекеттик органды жана кыскача түшүндүрмөнү көрсөтөт.
2. «Арызды тариздөө», «Арыз берүү» же «Кароо» баскычын басыңыз — баскычтын аталышы кызматка жараша болот. Түзүлгөн бланк ачылат.
3. «Жөнөтүү» баскычын басыңыз. Портал кызматты көрсөткөн мамлекеттик органдын базасынан жыйынтыкты көрсөтөт.
4. «Маалыматтык документти алуу» баскычын басыңыз. Документти талап кылынган жери боюнча мамлекеттик органга көрсөтүүгө, басып чыгарууга же түзмөктө сактоого болот.

Кызматтар автоматташтырылган жана жарым-жартылай автоматташтырылган болуп бөлүнөт: биринчилери жыйынтыкты заматта берет, экинчилери бир нече жумуш күнүн алат. Кызматтардын бир бөлүгү акылуу, бир бөлүгү акысыз — түрү арыз берүүгө чейин сыпаттамада көрсөтүлөт.

Tunduk мобилдик тиркемесине кантип кирүү керек

Тиркемеде авторизация сайттагыдай үч эмес, эки жол менен жүргүзүлөт: ЕСИнин логини жана сырсөзү аркылуу же булуттук электрондук кол тамга аркылуу. Кирүү «Профиль» бөлүмүндөгү «Авторизациядан өтүү» баскычынан башталат.

Логин жана сырсөз менен кирүү төрт кадамды алат. Адегенде 14 белгиден турган ПИН жана Мамлекеттик порталдын сырсөзү киргизилет, андан кийин аутентификациянын экинчи баскычы өтөт — код SMS же Telegram аркылуу келет. Андан ары ЕСИ жеке кабинетинин «Байланыштырылган түзмөктөр» бөлүмүндө коюлган 4 цифрадан турган пин-код киргизилет. Эгерде пин-код коюлбаса, аны түз эле киргенде ойлоп табууга болот.

Булуттук кол тамга менен кирүү жөнөкөйүрөөк: 14 белгиден турган ПИН жана электрондук почтага келүүчү булуттук ЭКТнын пин-коду. Өзгөчөлүгүн эске алыңыз — мындай пин-код бир жолку, колдонгондон кийин почтага жаңысы келет.

Биринчи жол мурда порталдын веб-версиясы аркылуу ЕСИде катталгандар үчүн гана иштейт. Эгерде сайтта катталуу болбосо, portal.tunduk.kg порталынан баштоо керек.

Тиркемени жүктөп алуу:

• App Store: https://apps.apple.com/us/app/id1533035059
• Google Play: https://play.google.com/store/apps/details?id=com.portal.tunduk

ЕСИ жеке кабинетинде аккаунтка эмнени байланыштырууга болот

«Коопсуздук жөндөөлөрү» барагы байланыштарды башкарууну ачат. Ал аркылуу эсептик жазууга төмөнкүлөр туташтырылат:

• уюлдук телефондун номери, электрондук почтанын дареги жана мессенджерлер, анын ичинде Telegram;
• уюм — юридикалык жак;
• башка түзмөктөр;
• текшерүүгө жана өзгөртүүгө боло турган коопсуздук жөндөөлөрү.

Мобилдик тиркеме үчүн 4 цифрадан турган пин-код «Түзмөктөр» бөлүмүндө коюлат, ошол жерде өзгөртүлөт же өчүрүлөт. Катталууда портал жеке маалыматты иштеп чыгууга уруксат сурайт: колдонуучунун идентификатору жана профиль тууралуу маалымат милдеттүү, электрондук почтанын дареги жана телефон номери каалоо боюнча көрсөтүлөт.

Түндүк порталында кандай кызматтар жеткиликтүү

Портал маалымкаттарды жана документтерди дүйнөнүн каалаган жеринен электрондук форматта берет. Системанын оператору 132 маалымкат жана документ деген санды атайт.

Эң көп суралган кызматтардын арасында:

• соттолбогондугу тууралуу маалымкат;
• кыймылсыз мүлктүн бар же жок экени тууралуу маалымкат — кредит алууда талап кылынат;
• эмдөө тууралуу сертификат;
• пенсиялык эсептөөлөр тууралуу маалымат;
• бюджетке салык төлөмдөрү боюнча маалымат;
• ишкердик ишти жүргүзүү жана берилген патенттер тууралуу маалымат;
• өлүмдү мамлекеттик каттоо;
• эмгекке жарамсыздык баракчасы;
• сот аткаруучулары боюнча карыз тууралуу маалыматтар;
• камсыздандыруу төгүмдөрү боюнча карыздын абалы;
• лицензиялар — жүргүнчүлөрдү ташууга, адвокаттык ишке;
• менин кепилденген медициналык укуктарым.

Толук тизме https://portal.tunduk.kg/site/show_all дарегинде ачык. Кызматтар түрү боюнча — акылуу жана акысыз, автоматтык жана жарым автоматтык, — ошондой эле категориялар жана мамлекеттик органдар боюнча чыпкаланат.

Уюмду Түндүк системасына кантип туташтыруу керек

Юридикалык жактар үчүн тартип оператордун сайтында сыпатталган жана беш кадамдан турат. Жарандарга ал керек эмес — бул мамлекеттик органдар жана уюмдар үчүн жол-жосун.

1. Арызды толтуруу.
2. ЭКТ жана токен алуу.
3. Макулдашуу түзүү.
4. Каталогдо катталуу.
5. Коопсуздук серверин орнотуу.

Толук маалымат — https://tunduk.gov.kg/be-user барагында. Катышуучулардын каталогу жана сервистердин каталогу өзүнчө ачык: catalog.tunduk.kg/participants жана catalog.tunduk.kg/services.

Түндүктүн колдоо кызматы менен кантип байланышса болот

Порталдын жана системанын операторунун байланыштары ар башка — маселеңизди чечкен уюмдун дарегине кайрылыңыз.

Электрондук кызматтардын мамлекеттик порталы (жарандар үчүн):

• contactcenter@tunduk.gov.kg
• Telegram-бот: @tundukgov_bot
• Telegram-канал: @tunduk_office
• Кайтарым байланыш формасы: https://portal.tunduk.kg/feedback/show
• Дарек: 720044, Бишкек ш., Токтоналиев көч., 96
• Нускамалар, окутуучу видеолор жана көп берилүүчү суроолор топтолгон «Жардам жана колдоо» бөлүмү

«Түндүк» системасынын оператору (уюмдар үчүн):

• +996 707 988 123
• +996 222 988 123
• +996 990 988 123
• info@tunduk.gov.kg — жалпы бөлүм
• smev@tunduk.gov.kg — санариптик өз ара аракеттенүү системасы боюнча
• accountant@tunduk.gov.kg — бухгалтерия
• law@tunduk.gov.kg — юридикалык бөлүм
• hr@tunduk.gov.kg — кадрлар
• Иш убактысы: дүйшөмбү–жума, 09:00–18:00
• Байланыш борбору: Бишкек ш., Чокан Валиханов көч., 2 ст8 / Исакеев көч., 20/1, 2-кабат
• Жалпы бөлүм: Бишкек ш., Ахунбаев көч., 119

Электрондук кол тамга боюнча:

• 119 — Мамлекеттик каттоо кызматынын колл-борбору, булуттук ЭКТ боюнча кеңештер
• Булуттук ЭКТ Калкты тейлөө борборлорунда акысыз берилет
• Кардридерлер: https://grs.gov.kg/ru/eid/reader/

Түндүк системасы деген эмне

Санариптик өз ара аракеттенүү системасы мамлекеттик органдардын ортосунда маалымат алмашууну камсыз кылат. Оператор көрсөткүчтөрдү келтирет: мамлекеттик органдардын ортосунда 3,9 миллиард транзакция жана мамлекет менен бизнестин ортосунда 1,5 миллиард транзакция.

Катышуучулар жана сервистер боюнча сандар оператордун сайтында эки жолу келтирилген жана бири-бирине дал келбейт. Жогорку блокто — системанын 380 катышуучусу жана 2,1 миң сервис, ошол эле барактын ылдыйында — 2106 катышуучу жана 398 сервис. Так маанилерди катышуучулардын каталогунан караңыз.

Системанын жарыяланган максаты — мамлекеттик органдардагы адам факторун жана коррупциялык тобокелдикти азайтуу, ошондой эле жарандардын жана мамлекеттин чыгымдарын кыскартуу. Портал аркылуу жөнөтүлгөн арыз автоматтык түрдө иштетилет: маалыматтар мамлекеттик органдардын базаларынан ведомстволор аралык электрондук өз ара аракеттенүү системасы аркылуу алынат.

Эки сайт тең начар көргөндөр үчүн режимди колдойт. tunduk.gov.kg сайтында ал кепти синтездөөнү, түс схемасын тандоону жана сүрөттөрдү өчүрүүнү камтыйт; порталда — тамгалар жана саптар ортосундагы аралыкты жөндөө, засечкалуу шрифт жана сүрөттөрдү жашыруу.

Сообщение Мамлекеттик кызматтар порталындагы Түндүк жеке кабинети появились сначала на Kabinet.kg.

Салык төлөөчүнүн кабинети кайсы даректе жайгашкан

Иштеп жаткан кабинет cabinet.salyk.kg дареги боюнча ачылат — МСКнын sti.gov.kg сайтындагы «Жеке кабинет» баскычы дал ушул дарекке алып барат. Кирүү формасына түз шилтеме: cabinet.salyk.kg/account/login.

Эски salyk.kg порталы отчёт тапшыруу функцияларын жоготкон. Киреше салыгы жана мамлекеттик социалдык камсыздандыруу каражаттары боюнча STI-161 формасындагы отчётту салык кызматы кабинетке көчүргөн, 2024-жылдын 21-майынан тартып бул сервис cabinet.salyk.kg дарегинде гана жеткиликтүү — salyk.kg порталы аркылуу отчёт жөнөтүүгө мындан ары болбойт.

Үчүнчү дарек да бар — lk.salyk.kg, андагы барак «Салык төлөөчүнүн жеке кабинети» деп аталат. МСКнын сайтында бул домендин сыпаттамасы жок, барак эч кандай мазмунду көрсөтпөйт. Иштөө үчүн cabinet.salyk.kg дарегин колдонуңуз: салык кызматы бардык жаңылыктарында жана сайтында ушул даректи көрсөтөт.

Салык төлөөчүнүн кабинетине кантип кирүү керек

Кирүү формасы жети вариантты сунуштайт, алардын бирин тандоо керек. Эң жөнөкөйү — логин жана сырсөз, мында логин катары ИНН колдонулат.

Кирүү барагы.

• Логин жана сырсөз — логин катары ИНН колдонулат;
• Рутокен — USB-түзмөктөгү электрондук кол тамга;
• Jacarta — USB-түзмөктөгү электрондук кол тамга;
• EnoToken — USB-түзмөктөгү электрондук кол тамга;
• Smart-ID KG — тиркеме аркылуу QR-код боюнча аутентификация;
• ЕСИ-Облако — Бирдиктүү идентификация системасы аркылуу кирүү;
• ЭТТН — электрондук товардык-транспорттук жүк кагазы системасында авторизация.

Логин менен киргенде «Мени эстеп кал» белгиси жеткиликтүү. Кабинеттин интерфейси орус жана кыргыз тилдеринин ортосунда которулат.

Салык төлөөчүнүн кабинетинде кантип катталуу керек

Катталуу cabinet.salyk.kg/account/register дарегинде ачык — кирүү формасында «Катталуу» баскычы бар. Катталуу логин жана сырсөз боюнча жүргүзүлөт.

Салык төлөөчү катары онлайн каттоо өзүнчө иштейт: cabinet.salyk.kg сайтында «Каттоо» бөлүмүн тандап, жеке жак же жеке ишкер катары арыз берүүгө болот. Арызга үч жолдун бири менен кол коюлат — Бирдиктүү идентификация системасы аркылуу, электрондук санариптик кол тамга менен же Smart-ID KG аркылуу. Андан кийин арыздын статусу жана мамлекеттик каттоо жөнүндө күбөлүк ошол эле бөлүмдө жеткиликтүү болот.

«Түндүк» аркылуу кабинетке кантип жетүү мүмкүнчүлүгүн алуу керек

Бул жол электрондук кол тамгасы бар USB-токени жоктор үчүн ылайыктуу. «Түндүк» порталы аралыктан берген булуттук электрондук кол тамга керек болот.

Тартиби мындай: «Түндүк» мобилдик тиркемесин жүктөп алып, катталуудан жана идентификациядан өтүп, булуттук электрондук кол тамга алыңыз. Андан кийин салык төлөөчүнүн кабинетинде ЕСИ аркылуу кирүүнү тандаңыз.

Булуттук кол тамга акысыз берилет, анын ичинде Калкты тейлөө борборлорунда. Ал боюнча кеңешти Мамлекеттик каттоо кызматынын колл-борбору 119 номери боюнча берет.

Салык төлөөчүнүн кабинетинин сырсөзүн кантип калыбына келтирүү керек

Кирүү формасында cabinet.salyk.kg/account/resetpassword барагына алып баруучу «Сырсөздү унуттуңузбу?» шилтемеси иштейт. Бул — сырсөздү жаңыртуунун кадимки жолу.

Салык кызматы экинчи жолду да сыпаттайт — «Түндүктүн» булуттук электрондук кол тамгасы аркылуу. МСКнын нускамасы боюнча cabinet.salyk.kg сайтында ЕСИ аркылуу кирүүнү тандап, «Түндүктүн» логини жана сырсөзүн киргизип, ийгиликтүү киргенден кийин ЕСИ баскычын дагы бир жолу басуу керек. Бул жол кабинеттин өзүнүн сырсөзү жоголуп, бирок «Түндүккө» жетүү мүмкүнчүлүгү сакталганда жардам берет.

Эгерде бир да вариант жардам бербесе, «Салык Сервис» ММнин техникалык колдоо кызматына чалыңыз:

• +996 508 996 669
• +996 755 000 116
• +996 997 000 116

Салык төлөөчүнүн кабинетинде эмне кылууга болот

Кабинет инспекцияга барбай эле салык кызматына кайрылуунун негизги түрлөрүн жабат:

• салыктар жана камсыздандыруу төгүмдөрү боюнча карызды текшерүү жана төлөө — онлайн, компьютерден же смартфондон;
• салыктарды төлөө;
• киреше салыгы жана мамлекеттик социалдык камсыздандыруу каражаттары боюнча STI-161 формасындагы отчётту жөнөтүү;
• нөлдүк көрсөткүчтөр менен салык отчёттуулугун тапшыруу;
• салык органдарынан маалымкат алууга сурам берүү;
• катталган кыймылдуу жана кыймылсыз мүлк тууралуу маалымат;
• STI-024 жана STI-025 формаларындагы каттоо документтери;
• электрондук патенттерди жана камсыздандыруу полистерин тариздөө;
• электрондук товардык-транспорттук жүк кагаздары менен иштөө.

Карызды төлөө сервисин салык кызматы салык органдарына жана банктарга барууну, төлөм терминалдарын издөөнү жана ката төлөө тобокелдигин жоюучу катары өзүнчө белгилейт. Электрондук кызматтардын тизмесин кеңейтүү «СМАРТ Салым» салык жол-жосундарын санариптештирүү программасынын алкагында жүрүп жатат.

Salyk мобилдик тиркемесин кайдан жүктөп алса болот

Salyk тиркемеси — салык төлөөчүнүн кабинетинин мобилдик версиясы. Ал cabinet.salyk.kg дарегиндеги веб-версияда мурунтан катталгандар үчүн гана иштейт: тиркемеде өзүнчө катталуу жок.

• App Store: https://apps.apple.com/ru/app/salyk/id6449217556
• Google Play: https://play.google.com/store/apps/details?id=com.salyk.taxpayer_application_mobile

Тиркеме акысыз. App Store’до ал iPhone үчүн гана арналган деп белгиленген — iPad үчүн өзүнчө версия жок.

МСКнын дагы кайсы системалары өзүнчө кирүүнү талап кылат

Кабинеттен тышкары салык кызматы төрт өз алдынча сервисти жүргүзөт, ар бирине кирүү өзүнчө:

• «Электрондук эсеп-фактура» АМСи — esf.salyk.kg
• «ЭТТН» АМСи — cabinet.salyk.kg/ettn/account/login
• «Электрондук патент» АМСи — epatent.salyk.kg
• Товарларды алып кирүү жөнүндө арыздарды түзүү — eaeu.salyk.kg

Бул системаларга жетүү мүмкүнчүлүгүн алуу тартибин салык кызматы өзүнчө сыпаттайт — sti.gov.kg сайтында «ЭСФ» МСине жана башка системаларга кантип жетүү мүмкүнчүлүгүн алуу керек» деген материал бар. ЭТТНге кирүү түз эле кабинеттин формасында да кайталанган.

Салык төлөөчүнүн кабинети боюнча нускамаларды кайдан издөө керек

Эки бөлүм түз эле кирүү формасына орнотулган, аларга авторизациядан мурун эле кайрылууга болот.

• Колдонуучунун колдонмосу: https://cabinet.salyk.kg/manual
• Жардамчылар: https://cabinet.salyk.kg/helper

Салык кызматынын сайтында «Билим базасы» бөлүмү иштейт, ал эми салыктарды төлөөнүн жана отчёт тапшыруунун мөөнөттөрү «Салык төлөөчүнүн календарында» чогултулган. Отчёттордун формалары sti.gov.kg сайтынын өзүнчө бөлүмүндө жайгаштырылган.

Салык кызматы менен кантип байланышса болот

Кабинет боюнча техникалык маселелерди «Салык Сервис» ММ чечет — анын үч номери бар. Салыктардын маңызы боюнча суроолор МСКнын өзүнө кайрылат.

Кабинеттин техникалык колдоосу («Салык Сервис» ММ):

• +996 508 996 669
• +996 755 000 116
• +996 997 000 116

Мамлекеттик салык кызматы:

• Ишеним телефону: +996 (312) 62-11-13
• Басма сөз кызматы: +996 551 116 006
• E-mail: sti@sti.gov.kg
• Дарек: Бишкек ш., Чүй пр., 219
• Иш графиги: дүйшөмбү–жума, 09:00–18:00
• Түшкү тыныгуу: 12:30–13:30
• Дем алыш күндөрү: ишемби, жекшемби

Расмий каналдар:

• Telegram: https://t.me/gnskg
• Instagram: https://www.instagram.com/salyk_kg/
• Facebook: https://www.facebook.com/salykKG/
• YouTube: МСКнын каналы

Мекеменин аталышы өзүнүн эле сайтында эки вариантта берилет: ички барактарда «Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Мамлекеттик салык кызматы», ал эми сайттын башында жана мобилдик тиркеменин карточкаларында «Кыргыз Республикасынын Финансы министрлигине караштуу». Документтер үчүн так аталышты ишеним телефону аркылуу тактаңыз.

Сообщение Кыргызстандын салык төлөөчүсүнүн кабинети: кирүү жана катталуу появились сначала на Kabinet.kg.

Соцфонддун жеке кабинети кайда жайгашкан

Кабинет өзүнчө lk.sf.kg доменинде иштейт — sf.gov.kg сайтынын өзүндө кирүү формасы жок. Сайт маалымат витринасы катары кызмат кылат: жаңылыктар, ченемдик актылар, аймактык органдардын байланыштары, пенсияны тариздөө тартиби.

Соцфонддун өз каттоо системасы да жок. Авторизация «Түндүк» порталы тейлеген Бирдиктүү идентификация системасы (ЕСИ) аркылуу аткарылат: Соцфонддун кабинети ага cabinet_socfond идентификатору менен тышкы сервис катары туташтырылган.

Мындан практикалык жыйынтык чыгат: адегенде portal.tunduk.kg порталында эсептик жазуу ачылат, андан кийин гана Соцфонддун кабинети ачылат. Тескери тартипте болбойт.

Соцфонддун жеке кабинетине кантип кирүү керек

Кирүү ЕСИнин эсептик маалыматтары менен — Электрондук кызматтардын мамлекеттик порталындагы маалыматтар менен эле аткарылат. Соцфонд өзүнчө логин жана сырсөз бербейт.

sf.gov.kg сайтындагы «Жеке кабинет» баскычы ЕСИнин авторизация барагына алып барат, бирок анын дарегинде сайттын шаблонуна бекитилип калган бир жолку сессия параметрлери бар. Ушундан улам өтүү көп учурда ката менен аяктайт. Ишенимдүүрөөк жол — portal.tunduk.kg порталында авторизациядан өтүп, андан кийин lk.sf.kg дарегин ачуу же ЕСИге ийгиликтүү киргенден кийин Соцфонддун сайтынан кайра өтүү.

Соцфонддун жеке кабинетине кантип жетүү мүмкүнчүлүгүн алуу керек

Катталуу Соцфонддо эмес, «Түндүк» порталындагы Бирдиктүү идентификация системасында өтөт. Эки жол бар: 2017-жылдагы үлгүдөгү e-ID карта менен кардридер аркылуу же булуттук электрондук кол тамга менен.

Булуттук кол тамганы Калкты тейлөө борборлорунда акысыз беришет, аны «Түндүк» мобилдик тиркемеси аркылуу аралыктан да тариздесе болот. Кол тамга боюнча кеңешти Мамлекеттик каттоо кызматынын колл-борбору 119 номери боюнча берет.

ЕСИде эсептик жазуу түзүлгөндөн кийин Соцфонддун кабинетине жетүү мүмкүнчүлүгү автоматтык түрдө ачылат — өзүнчө арыз берүүнүн кереги жок.

Камсыздандыруу стажыңызды жана төлөнгөн төгүмдөрдү кантип билүү керек

Камсыздандыруу төгүмдөрү ар бир адамдын жеке эсебинде чагылдырылат. Маалыматты эки жол менен алууга болот: Социалдык фондго кайрылуу же «Түндүк» мобилдик тиркемеси аркылуу маалымдама суроо.

Тиркемедеги тартипти Соцфонд алты кадам менен сыпаттайт:

1. «Түндүк» мобилдик тиркемесин ачыңыз.
2. «Кызматтар» бөлүмүнө өтүңүз.
3. «Социалдык төлөмдөр» бөлүмүнө кириңиз.
4. «Камсыздандырылган адамдын камсыздандыруу төгүмдөрүн эсептөө тууралуу маалымат» дегенди тандаңыз.
5. Арызды жөнөтүңүз.
6. Алынган маалымдамада камсыздандыруу төгүмдөрүңүз тууралуу маалыматтар көрсөтүлөт.

Социалдык фонддун маалымдамалары «Түндүк» тиркемесинде жеткиликтүү — фонд муну «Жарандар үчүн» бөлүмүндөгү өзүнчө жарыялоо менен ырастайт. Төгүмдөр тууралуу маалыматтарды дайыма текшерип туруу керек: келечектеги пенсиянын өлчөмү дал ошолорго жараша болот.

Кыргызстанда пенсияны кантип тариздөө керек

Соцфонд үч кадамды сыпаттайт, алардын бирин онлайн өтсө болот.

1. Документтерди чогултуңуз: паспорт, эмгек китепчеси жана башка тастыктоочу документтер.
2. Жашаган же турган жериңиз боюнча Соцфонддун аймактык органына, Бишкек же Ош шаарларындагы КТБга кайрылыңыз же жеке кабинет аркылуу онлайн арыз бериңиз.
3. Кароону күтүңүз — арыз 15 күндүн ичинде каралат.

Пенсияга чыгуу курагын жана талап кылынган стажды фонд «Жарандар үчүн» бөлүмүндө өзүнчө материал менен түшүндүрөт. 2025-жылдын январь–май айларында 26 593 жаранга пенсия дайындалган — бул статистиканы фонд өз сайтында жарыялайт.

Пенсияларды 2026-жылдын 1-октябрынан тартып индексациялоо 2026-жылдын 10-августундагы жарыялоо менен жарыяланган. Шарттарын sf.gov.kg сайтынын жаңылыктарынан караңыз.

Соцфондго камсыздандыруу төгүмдөрүн кантип төлөө керек

Жолдор үч топко бөлүнөт, алардын баары фондго барбай эле иштейт. Төлөм квитанцияларын сактоо керек — алар төлөмдөрдү тастыктайт.

Банк мекемелери:

• Оптима Банк
• Банк Бай Түшүм
• Финка Банк
• РСК Банк
• Росинбанк
• КБ Кыргызстан
• КИКБ
• Бакай Банк
• Халык банк
• Финанс Кредит Банк

Мобилдик банкинг:

• MegaPay
• РК Аманбанк
• Баланс
• Аманат
• Умай кошелек
• Оденьги

Терминалдар:

• Pay24
• Оңой
• Pay24 Айыл Банк
• Quickpay
• Mbank

Тизме Соцфонддун сайтынын башкы бетинде жарыяланган. Анын ичиндеги айрым аталыштар эскиргенин эске алыңыз: РСК Банк Элдик Банк, КБ Кыргызстан — МБАНК, Айыл Банк — АБанк деп өзгөртүлгөн. Төлөө үчүн реквизиттерди 1202 колл-борборунан тактаңыз.

Социалдык фондго кайрылууну кантип берүү керек

Кайрылуулар фонддун сайты аркылуу эмес, Электрондук кызматтардын мамлекеттик порталы аркылуу кабыл алынат. Бул үчүн сайттын менюсунда эки шилтеме бөлүнгөн — авторизациядан өткөн жана өтпөгөн колдонуучулар үчүн.

• Авторизациясыз: portal.tunduk.kg/public_services/new_message_sed
• Авторизация менен: portal.tunduk.kg/site/introd_page

Мындан тышкары фонд өз ишине берилген бааларды чогултат: сайтта сурамжылоо иштейт, ал эми «Жарандар үчүн» бөлүмүндө Социалдык фонддун ишин баалоого чакыруу жарыяланган. «Суроо-жооп» бөлүмү sf.gov.kg/ru/vopros-otvet/ дарегинде ачык.

Социалдык фонд менен кантип байланышса болот

Колл-борбор 1202 кыска номери боюнча иштейт. Жазуу жүзүндөгү кайрылуулар үчүн фонддун электрондук почтасынын эки дареги бар.

Негизги байланыштар:

• Колл-борбор: 1202
• Кабылдама: +996 (312) 54-45-29
• Жалпы бөлүм: +996 (312) 54-45-50
• E-mail: priem@sf.kg
• E-mail: help@sf.kg
• Дарек: Бишкек ш., Радищев көч., 62

Ишеним телефондору:

• +996 (312) 57-66-61 — Коомдук кабылдама
• +996 (312) 54-33-16
• +996 (555) 64-04-16 — мобилдик

Иш убактысы:

• Дүйшөмбү–жума: 09:00–18:00
• Тыныгуу: 12:30–13:30

Расмий каналдар:

• Telegram: https://t.me/socfond
• Instagram: https://www.instagram.com/socfond_kg/
• YouTube: Социалдык фонддун каналы
• X: https://x.com/SocFondKG
• Одноклассники: https://ok.ru/profile/564665816463

Кайтарым байланыш формасы жана аймактык органдардын даректери sf.gov.kg/ru/kontakty/ барагында чогултулган. Октябрь райондук Социалдык фондунун офиси 2025-жылдын 15-сентябрында көчкөн — жаңы даректи фонд өзүнчө жарыя менен жарыялаган.

Соцфонддун сайтында дагы кандай бөлүмдөр бар

Сайт келүүчүлөрдүн түрлөрү боюнча бөлүнгөн, керектүү бөлүм түз эле башкы беттен тандалат:

• «Жарандар үчүн» — стаж, төгүмдөр, пенсиялык курак;
• «Пенсионерлерге»;
• «Төлөөчүлөргө» — юридикалык жактар үчүн;
• «Пенсияларды төлөө»;
• «Бюджет».

Мындан тышкары фонд ГНПФ — Мамлекеттик топтолмо пенсиялык фонд бөлүмүн жүргүзөт, анын ичинде башкаруучу компанияларды тандоо боюнча конкурстар жана депозиттик аукциондор бар. Ченемдик укуктук актылар ЧУА бөлүмүндө чогултулган, ал эми сайттын эски версиясы socfond.kg дарегинде иштеп жатат.

Социалдык фонддун 2026–2029-жылдарга бюджети жөнүндө мыйзамдардын долбоорлору 2026-жылдын 18-августунда коомдук талкуулоого чыгарылган.

Сообщение Кыргыз Республикасынын Социалдык фондунун жеке кабинети появились сначала на Kabinet.kg.

Кыргызстанда ЖКЭ айып пулдарын онлайн кантип текшерүү керек

carcheck.gov.kg сайтын ачып, унаанын маалыматтарын киргизиңиз жана «Айып пулдарды текшерүү» баскычын басыңыз — бул үчүн катталуу керек эмес. Текшерүү бир нече секунд созулат.

Портал жол-жосунду үч кадам менен сыпаттайт:

1. Маалыматтарды киргизиңиз — транспорт каражатынын номерин же документтеги ИНН.
2. «Текшерүү» баскычын басыңыз. Система маалыматтарды укук бузуулардын бирдиктүү реестринен автоматтык түрдө сурайт.
3. Жыйынтыкты алыңыз — квитанцияны жүктөп алуу же бузуунун чоо-жайын көрүү мүмкүнчүлүгү менен бардык айып пулдар.

Система реалдуу убакыт режиминде иштейт жана маалыматтарды түз эле ЕРПН АМСинен алат. Бул портал базанын өз көчүрмөсүн сактабай, ар бир сурамда мамлекеттик реестрге кайрыларын билдирет.

Айып пулду кандай маалыматтар боюнча табууга болот

Издөө формасы үч өтмөктү сунуштайт, алардын ортосунда маалыматтарды киргизгенге чейин которулуу керек.

• Авто номери боюнча — транспорт каражатынын мамлекеттик номери;
• ПИН / ИНН — жеке жактын жеке идентификациялык номери же идентификациялык салык номери;
• Чет элдик номер — чет элдик номердеги транспорт үчүн өзүнчө өтмөк.

Чектеш мамлекеттик сервисте мамлекеттик номердин форматы мындайча сыпатталган: латын тамгалары жана цифралар боштуксуз, мисалы 01kg000AAA же B0000AA. Бул жерде да ошол эле формат колдонулат.

«Менин бузууларым» бөлүмү эмне берет

«Менин бузууларым» — порталдын авторизациядан кийин жеткиликтүү болгон жеке бөлүмү. Ага баскыч carcheck.gov.kg сайтынын оң жак жогорку бурчунда турат.

Бузууларыңызды көрүү үчүн ЕСИ (бирдиктүү авторизация системасы) аркылуу авторизациядан өтүшүңүз керек.

Айып пулга макул болбосоңуз эмне кылуу керек

ГУОБДДнын мониторинг борборуна кайрылыңыз. Ал Горький көчөсү, 20 дарегиндеги имараттын биринчи кабатында жайгашкан, ал жерде айып пулга каршы чыгуунун себебин түшүндүргөн өтүнүч жазуу керек.

Мөөнөт чектелген: даттануу ЖКЭни бузуу тууралуу кабарламаны алган күндөн тартып 10 күндүн ичинде берилет. Өтүнүчтү унаанын ээси же андан ишеним каты бар адам жазат.

Эмне алып баруу керек:

• паспорт;
• айдоочулук күбөлүк;
• унаанын техпаспорту;
• жазылган токтому бар кат.

Талаштуу кырдаал комиссиянын отурумунда 14 жумуш күнүнүн ичинде каралат. Маанилүү деталь: өтүнүч кабыл алынган учурдан тартып айып пулду арзандатуу менен төлөө мөөнөтү токтотулат — даттануу берүү жеңилдетилген мезгилди күйгүзүп жибербейт.

Токтом боюнча суроолор менен кайда чалуу керек

ЖКЭни бузуу тууралуу токтомдорго байланышкан бардык суроолор боюнча ГУОБДДнын үч номери иштейт:

• +996 (312) 53-03-48
• +996 (312) 53-03-89
• +996 (312) 53-03-76

ГУОБДДнын мониторинг борборунун дареги: Бишкек шаары, Горький көчөсү, 20, биринчи кабат.

Айып пулду арзандатуу менен төлөсө болобу

carcheck.gov.kg порталы 70% арзандатуу бар экенин ырастайт — тиешелүү суроо анын «Көп берилүүчү суроолор» бөлүмүнө чыгарылган. Арзандатууну алуунун шарттары порталдын ачык барактарында көрүнбөйт: жооптор блогу өзүнчө жүктөлөт жана барактын баштапкы кодунда жок.

Бир шарт чектеш мамлекеттик булак менен ырасталган: айып пулга каршы чыгуу боюнча өтүнүч бергенде арзандатуу менен төлөө мөөнөтү токтотулат.

Так мөөнөттөрдү жана арзандатуу тиешелүү болгон бузуулардын тизмесин carcheck.gov.kg сайтындагы «Көп берилүүчү суроолор» бөлүмүнөн же жогоруда көрсөтүлгөн ГУОБДДнын телефондору аркылуу тактаңыз. Укуктук негизи — Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодекси.

carcheck.gov.kg порталы кандай суроолорду түшүндүрөт

Порталдагы «Көп берилүүчү суроолор» бөлүмү алты теманы камтыйт:

• айып пулу токтотулган чет элдик жаран эмне кылышы керек;
• айып пулду төлөөдө 70% арзандатууну кантип алуу керек;
• айып пул төлөнгөнүн кантип билүү керек;
• айып пулга макул болбогондо эмне кылуу керек;
• айып пулдарды төлөбөсө эмне болот;
• айып пулдарды онлайн кантип текшерүү керек.

Жооптор түз эле carcheck.gov.kg барагында суроону басканда ачылат. Чет элдик жарандардын токтотулган айып пулдары тууралуу өзүнчө суроо мындай практика бар экенин көрсөтөт — чоо-жайын портал ачык түрдө жарыялабайт.

Кыргызстанда ЖКЭ айып пулдарын дагы кайдан текшерсе болот

Ошол эле маалымат Электрондук кызматтардын мамлекеттик порталында жеткиликтүү. Кызмат «Жол кыймылынын эрежелерин бузгандык үчүн айып пулдар тууралуу маалымат» деп аталат, «Авто» категориясына кирет жана Кыргыз Республикасынын Ички иштер министрлиги тарабынан көрсөтүлөт.

Кызмат автоматташтырылган, акысыз, жыйынтык заматта келет. Сурам үчүн эки талаа керек: транспорт каражаты каттоого алынган жарандын ПИНи жана унаанын мамлекеттик номери.

Шилтеме: portal.tunduk.kg/public_services/opisanie/44517. Айып пулдарды текшерүү portal.srs.kg дарегиндеги ГРСтин электрондук кызматтар порталына да орнотулган — ал жерде сервис фото жана видео тартуу каражаттары менен катталган маалыматтар боюнча иштейт.

Айып пулдарды текшерүүдө маалыматтар кантип корголот

Портал үч милдеттенмени жарыялайт: маалыматтын тактыгы, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жеке маалыматтарды коргоо жана бардык сурамдардын купуялуулугу.

Маалыматтар реалдуу убакыт режиминде ЕРПН мамлекеттик системасынан — укук бузуулардын бирдиктүү реестринен берилет. Порталдын айып пулдардын өз базасы жок.

Айып пулдарды текшерүү порталы үчүн ким жооп берет

carcheck.gov.kg ээси — Кыргыз Республикасынын Президентинин Иш башкармалыгына караштуу «Кызмат» мамлекеттик мекемеси, порталдагы копирайт 2025-жыл менен белгиленген.

Үч мекеменин чынжыры мындай: айып пулдарды ГУОБДД жазат, Мамлекеттик порталда айып пулдар тууралуу маалымат кызматын Ички иштер министрлиги көрсөтөт, ал эми текшерүү порталынын өзүн «Кызмат» жүргүзөт. Конкреттүү токтом боюнча суроолор менен ГУОБДДга кайрылуу керек — өтүнүчтөрдү дал ушул орган карайт.

Портал үч тилде иштейт: кыргыз, орус жана англис. Тил которгуч баш бөлүгүндө логотиптин жанында турат.

Сообщение Кыргызстанда ЖКЭ айып пулдарын carcheck.gov.kg сайтынан текшерүү появились сначала на Kabinet.kg.

Финнадзордун жеке кабинети барбы

Кызматтын жарандар үчүн кабинети жок. Бардык кызматтар каттоосуз ачык.

Каалаган кирүүчүгө эмне жеткиликтүү:

• Онлайн кайрылуу — даттанууну же сурамды берүү формасы;
• Реестрлер — көзөмөлдөнүүчү уюмдардын тизмелери;
• ОСАГО калькулятору — полистин наркын эсептөө;
• ОСАГО боюнча камсыздандыруу уюмдарынын тизмеси;
• Каржылык отчёттуулуктун ачык депозитарийи.

Каттоо көзөмөлдөнүүчү уюмдарга гана — отчёттуулукту тапшыруу жана лицензия алуу үчүн керек. Кадимки адамга ал талап кылынбайт.

Финнадзорго кайрылууну кантип берүү керек

Онлайн кайрылуунун формасы fsa.gov.kg/онлайн-обращение дареги боюнча ачык — бөлүм тикеттер системасы катары иштейт. Шилтеме сайттын ар бир бетинин ылдыйкы бөлүгүндө турат.

Экинчи жол — коомдук кабылдаманын телефону +996 (312) 62-44-81.

Үчүнчүсү — байланыштар бетиндеги «Обратная связь» бөлүмү.

Сайттын өзүнүн иши боюнча эскертүүлөр үчүн өзүнчө форма каралган: «Предложения по улучшению сайта» бөлүмү жана +996 (312) 96-13-10 телефону.

Финнадзордун жетекчилигине кабылдамага кантип түшсө болот

Өздүк кабыл алуунун жадыбалы ачык жарыяланган, жетекчилердин убактысы ар башка:

• Финнадзордун төрагасы — шейшемби күндөрү 10:00дөн 12:00гө чейин;
• Төраганын орун басары — бейшемби күндөрү 16:00дөн 18:00гө чейин.

Төраганын кабылдамасы +996 (312) 62-44-60 номери боюнча иштейт. Алдын ала жазылуунун тартиби тууралуу сайтта айтылган эмес — ушул телефон боюнча тактаңыз.

Каржы уюмунун лицензиясын кантип текшерүү керек

Көзөмөлдөнүүчү уюмдардын реестрлери «Реестрлер» бөлүмүндө жарыяланган. Текшерүү акысыз жана каттоону талап кылбайт.

Бул уюмдардын каалаганына кайрылардын алдында текшерген оң:

• камсыздандыруу компаниясы;
• ломбард;
• аудитордук компания;
• лотереянын уюштуруучусу;
• пенсиялык фонд;
• баалуу кагаздар рыногунун катышуучусу;
• виртуалдык активдердин кызматтарын жеткирүүчү;
• кумар оюн ишинин уюштуруучусу.

Эгерде уюм реестрде жок болсо, ал бул органдын лицензиясысыз иштейт. Лицензияларды алуунун тартиби «Лицензияларды жана сертификаттарды алуу боюнча нускамалар» бөлүмүндө сыпатталган.

Финнадзор эмнени көзөмөлдөйт

Кызмат тогуз багытты жүргүзөт. Алардын көпчүлүгү боюнча ал көзөмөлдөнүүчү субъекттердин санын жарыялайт — маалыматтар 2026-жылдын августуна карата:

• Ломбарддар — 205 уюм;
• Бухгалтердик эсеп, каржылык отчёттуулук жана аудит — 116 аудитордук компания жана 423 аудитор;
• Баалуу кагаздар рыногу — 70 катышуучу;
• Лотерея — 67 стимулдаштыруучу лотерея;
• Камсыздандыруу — 17 иштеп жаткан камсыздандыруу компаниясы;
• Топтоочу пенсиялык система — 2 пенсиялык фонд;
• Виртуалдык активдер, кумар оюн иши жана лизингдик иш — субъекттердин саны көрсөтүлбөстөн.

Өлкөдө ломбарддар камсыздандыруу компанияларынан дээрлик он эки эсе көп. Муну тандоодо эске алган оң: ломбарддардын рыногу алда канча көп сандуу жана ар түрдүү.

ОСАГОнун наркын кантип эсептөө керек

ОСАГО калькулятору кызматтын сайтында жарыяланган — fsa.gov.kg/2024/11/18/калькулятор-осаго. Эсептөө акысыз.

Жанында ОСАГО полистерин сатууга укуктуу камсыздандыруу уюмдарынын тизмеси жатат. Сатып алардын алдында аны менен салыштырыңыз: тизмеден тышкаркы компаниянын полиси юридикалык күчкө ээ эмес.

Милдеттүү камсыздандыруу боюнча ченемдик база «ОСАГО» бөлүмүндө топтолгон.

Финнадзор кандай тобокелдиктер тууралуу эскертет

Кызмат эскертүүлөрдү дайыма жарыялайт. 2026-жылдын августундагы экөө көңүл бурууга арзыйт.

Социалдык тармактардагы инвестициялар. 2026-жылдын 13-августунда Финнадзор социалдык тармактарда жарнамаланган инвестициялардын тобокелдиктери тууралуу эскертүү чыгарган. Акча салардын алдында уюмду кызматтын реестрлеринен текшериңиз.

Лотереялардын жасалма логотиптери. 2026-жылдын 5-августунда лотереялардын логотиптерин мыйзамсыз колдонуу тууралуу билдирүү чыккан. Алдамчылар мыйзамдуу операторлордун бренддери менен көлөкөлөнүшөт.

Актуалдуу эскертүүлөрдү «Жаңылыктар» бөлүмүнөн жана «Пресс-релиз» бөлүмчөсүнөн караңыз.

Каржы рыногунун абалы тууралуу отчётторду кайдан кароо керек

Кызмат компаниялардын өз сайттарында жок тармактык статистиканы жарыялайт. 2026-жылдын августундагы жаңы материалдар:

• 2026-жылдын жыйынтыктары менен камсыздандыруу иши жөнүндө отчёт — 2026-жылдын 27-августунда жарыяланган;
• 2026-жылдын 2-кварталы үчүн камсыздандыруу уюмдарынын камсыздандыруу төлөмдөрү жана сыйакылары боюнча маалыматтар — ошол эле жерде.

Сыйакылар жана төлөмдөр боюнча маалыматтар өзүнчө бөлүм менен жүргүзүлөт — «Камсыздандыруу сыйакылары жана төлөмдөрү». Алар боюнча камсыздандыруучулар канча чогултарын жана иш жүзүндө канча төлөөрүн көрүүгө болот.

Өз иши тууралуу отчётторду кызмат «Иштин жыйынтыктары боюнча отчёттор» бөлүмүндө, ал эми текшерүү пландарын «Текшерүү планы» бөлүмүндө жарыялайт.

2026-жылы мыйзамдарда эмне өзгөрдү

Кызмат 2026-жылдын августунда үч өзгөрүүнү жарыялады:

• 3-августта Кыргыз Республикасынын Президенти биржалык сооданы укуктук жөнгө салууну өркүндөтүүгө жана уюшкан товар рыногунун заманбап системасын өнүктүрүүгө багытталган «Товардык биржалар жөнүндө» Мыйзамга кол койгон;
• 6-августта Кыргыз Республикасында пенсиялык топтомдордун каражаттарын инвестициялоо процессин жөнгө салуучу ченемдик укуктук актыларды бекитүү жөнүндө токтом кабыл алынган;
• 19-августта аудитордук иш тармагында Министрлер Кабинетинин токтому кабыл алынган.

Колдонуудагы документтер «Ченемдик укуктук документтер» бөлүмүндө, долбоорлор — «ЧУА долбоорлору» бөлүмүндө топтолгон.

Компаниялардын ачык отчёттуулугун кайдан табууга болот

Финнадзор Каржылык отчёттуулуктун ачык депозитарийин жүргүзөт — КОАД бөлүмү. Анын аркылуу отчёттуулугун ачыкка чыгарууга милдеттүү уюмдардын отчёттуулугу жеткиликтүү.

Өзүнчө кызмат «Каржылык сабаттуулук» багытын жүргүзөт — каржы институттары жана алар сунуштаган продуктулар тууралуу материалдар. Көзөмөлдөнүүчү субъекттер үчүн отчёттуулуктун формалары жана календары «Отчёттуулук» бөлүмүндө жатат.

Финнадзор менен кантип байланышса болот

Кызматтын эки негизги номери бар, алар багыты боюнча айырмаланат.

Телефондор:

• +996 (312) 62-44-81 — коомдук кабылдама, жарандардын кайрылуулары үчүн;
• +996 (312) 62-44-60 — төраганын кабылдамасы;
• +996 (312) 96-13-10 — сайттын иши боюнча.

Почтасы жана дареги:

• fsa@fsa.gov.kg
• 720040, Кыргыз Республикасы, Бишкек ш., Чүй проспекти, 114

Расмий барактар:

• Facebook
• Telegram
• Instagram
• YouTube

Башка бөлүмдөр:

• Кайра байланыш
• Сурамжылоо
• Окуялар календары
• Коррупцияга каршы — пландар жана отчёттор

Сайтта көзү начар көргөндөр үчүн версия иштейт — которгуч жогорку панелде турат. Сайт орус, кыргыз жана англис тилдеринде жүргүзүлөт.

Финнадзор НБКРден эмнеси менен айырмаланат

Эки жөнгө салуучу каржы рыногун бөлүшүп алган, тиешелүүсүнө кайрылуу керек.

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы банктарды, микрокаржы уюмдарын, кредиттик союздарды жана төлөм системаларын көзөмөлдөйт. Так ошол банктарга жана МКУларга лицензия берет.

Финнадзор камсыздандырууга, ломбарддарга, аудитке, лотереяларга, топтоочу пенсиялык системага, баалуу кагаздар рыногуна, виртуалдык активдерге жана кумар оюн ишине жооп берет.

Практикалык эреже: банкка же микрокаржы уюмуна даттануу НБКРге, камсыздандыруу компаниясына же ломбардга — Финнадзорго барат. Кызматтын ишинин укуктук негиздери «Иштин укуктук негиздери» бөлүмүндө сыпатталган.

Сообщение Кыргызстандын Финнадзору: реестрлер, лицензиялар жана кайрылуулар появились сначала на Kabinet.kg.

«Үй-бүлөгө көмөк» деген эмне жана аны ким ала алат

«Үй-бүлөгө көмөк» — 16 жашка чейинки балдарды тарбиялап жаткан аз камсыз болгон үй-бүлөлөр үчүн ай сайын берилүүчү жөлөкпул. Жөлөкпулга болгон укук үй-бүлөнүн жыйынды кирешесин кепилденген минималдуу киреше (КМК) менен салыштыруу аркылуу, ошондой эле бир катар кошумча критерийлер аркылуу — унаанын, турак жайдын, жер үлүштөрүнүн жана башка мүлктүн болушу боюнча — аныкталат.

Негизги өзгөрүү: киреше босогосу 1500 сомго чейин өсөт

Жөлөкпулга болгон укукту аныктоо үчүн үй-бүлөнүн бир мүчөсүнө эсептегендеги кепилденген минималдуу киреше колдонулат. Учурда ал 1000 сомду түзөт, ал эми 2026-жылдын 1-сентябрынан тартып 1500 сомго чейин көбөйөт. Бул мурда киреше боюнча өтпөй калган үй-бүлөлөрдүн бир бөлүгү эми төлөмгө талапкер боло аларын билдирет.

Мисалы, эгерде беш адамдан турган үй-бүлөдө эске алынуучу жыйынды киреше айына 7000 сомду түзсө, үй-бүлөнүн бир мүчөсүнө 1400 сом туура келет. Азыр колдонуудагы эрежелер боюнча мындай үй-бүлө муктаждык критерийине туура келбейт, ал эми 1-сентябрдан тартып — эгерде программанын калган шарттарына да туура келсе, жөлөкпулга талапкер боло алат.

Унаага карата талаптар жумшартылды

Учурда жөлөкпул 20 жаштан кичүү, оң абалдагы жеңил унаасы бар үй-бүлөгө дайындалбайт. 2026-жылдын 1-сентябрынан тартып босого 15 жылга чейин төмөндөйт — башкача айтканда, жөлөкпул алууга тоскоол болуп 15 жылдан аз мурун чыгарылган унаа гана калат. Жашы 15төн 19га чейинки унаалар мындан ары бул критерий боюнча баш тартуунун негизи болбойт.

КР Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлигинде бул чечимди бензиндин жана оңдоонун баасынын өсүшү менен түшүндүрүшөт: унааны күтүү аз камсыз болгон үй-бүлө үчүн кошумча чыгым жаратат, бул анын иш жүзүндөгү кирешелеринин деңгээлин иш жүзүндө төмөндөтөт. Транспорт боюнча калган чектөөлөр өзгөрүүсүз сакталат — жөлөкпул мурдагыдай эле оң абалдагы жүк унаасы, микроавтобус, трактор же комбайн болгондо дайындалбайт.

Турак жай боюнча жаңы чектөө

Жаңы критерий пайда болот: эки жана андан көп турак жайы бар үй-бүлөлөрдүн жөлөкпулга укугу жок. Менчигинде бир турак жайдын болушу, эгерде үй-бүлө калган талаптарга туура келсе, өзү эле төлөмгө болгон укуктан ажыратпайт. Ведомство жаңылыкты экинчи турак жайды ижарага берүүгө болору менен негиздейт — демек, ал үй-бүлөнүн муктаждыгын баалоодо эске алынууга тийиш болгон потенциалдуу киреше булагы. Сөз кыймылсыз мүлктүн жалпысынан эмес, так эле турак жайлар тууралуу жүрүп жатканы маанилүү; ар бир учурда акыркы чечим үй-бүлө жана анын мүлкү тууралуу маалыматтар текшерилгенден кийин кабыл алынат.

Жерден түшкөн киреше кайра эсептелет

1-сентябрдан тартып жер үлүштөрүнөн жана короо-жай участокторунан түшкөн кирешенин жаңыртылган ченемдери колдонула баштайт — алар административдик-аймактык реформаны, айыл чарба продукциясына болгон актуалдуу бааларды жана аны өндүрүүгө кеткен чыгымдарды эске алуу менен айылдар жана айыл аймактары үчүн өзүнчө белгиленген. Ушундан улам ар кайсы калктуу конуштардагы бирдей аянттагы участоктордон түшкөн киреше эми ар башкача эсептелиши мүмкүн.

Төлөмдүн өзүнүн өлчөмү өзгөрөбү

Жок — «Үй-бүлөгө көмөк» жөлөкпулунун өлчөмү мурдагыдай бойдон калат: 16 жашка чейинки ар бир балага айына 1200 сом. Кепилденген минималдуу кирешенин жогорулашын кээде төлөмдүн өзүнүн көбөйүшү катары жаңылыш кабыл алышат, бирок бул андай эмес — жөлөкпулду алууга болгон укук аныкталуучу босого гана өзгөрөт, анын өлчөмү эмес. Райондук коэффициенттер колдонулган калктуу конуштарда жөлөкпул аларды эске алуу менен төлөнөт — муну Эмгек министрлигинде да ырасташты.

Өзгөрүүлөрдөн ким утат

Жаңы эрежелер потенциалдуу алуучулардын чөйрөсүн кеңейтет. Биринчи кезекте бул төмөнкү үй-бүлөлөр:

• бир адамга болгон кирешеси мурунку босогодон жогору, бирок жаңы 1500 сомдон төмөн болгондор;
• жашы 15тен ашкан жеңил унаасы барлар;
• бирден ашык эмес турак жайга ээ болгондор.

Мында үй-бүлө программанын калган бардык талаптарына да бир эле учурда туура келүүгө тийиш — киреше, транспорт, турак жай жана жер өз-өзүнчө эмес, жыйындысында бааланат.

Жөлөкпулду кантип тариздөө керек

Жөлөкпулду алуу үчүн жашаган жери боюнча социалдык камсыздоо органынын аймактык бөлүмүнө кайрылуу же арызды жеткиликтүү электрондук кызматтар — мамлекеттик мобилдик тиркеме же электрондук кызматтардын порталы — аркылуу берүү керек. Кайрылууда үй-бүлөнүн курамын жана анын жыйынды кирешесинин деңгээлин ырастаган документтердин топтомун берүү керек. Мамлекеттик органдар көрсөтүлгөн маалыматтарды «Түндүк» ведомстволор аралык маалымат алмашуу системасы аркылуу текшерет, бул процессти жеңилдетет жана арыз ээси өз алдынча чогултууга тийиш болгон кагаз маалымдамалардын санын азайтат.

Бийик тоолуу жана баруу кыйын аймактар үчүн өзүнчө жөлөкпул

«Үй-бүлөгө көмөк» жөлөкпулун 2026-жылдын январынан бери колдонулуп жаткан дагы бир колдоо чарасынан — бийик тоолуу жана баруу кыйын аймактарда, анын ичинде өзгөчө статустагы айрым чек ара зоналарында жашаган үй-бүлөлөр үчүн ай сайын берилүүчү жөлөкпулдан — айырмалаган оң. Ал айына 3000 сомду түзөт жана үчүнчү жана андан кийинки ар бир балага төрөлгөндөн тартып үч жашка толгонго чейин дайындалат, мында «Үй-бүлөгө көмөк» жөлөкпулунан айырмаланып, үй-бүлөнүн материалдык абалы эске алынбайт. 2026-жылдын 1-июлуна карата маалымат боюнча, бул жөлөкпулду 29,6 миң бала алган, ал эми республиканын бийик тоолуу калктуу конуштарынын тизмесине бардыгы болуп 430 айыл жана башка конуштар кирет.

Жыйынтык

2026-жылдын 1-сентябрынан тартып «Үй-бүлөгө көмөк» жөлөкпулу көбүрөөк үй-бүлө үчүн жеткиликтүү болот: киреше босогосу 1500 сомго чейин өсөт, унаанын уруксат берилген жашы 15 жылга чейин төмөндөйт, ал эми төлөмдүн өзүнүн өлчөмү — балага 1200 сом — өзгөрбөйт. Ошону менен бирге жаңы чектөө пайда болот: эки жана андан көп турак жайы бар үй-бүлөлөр жөлөкпулга болгон укугунан ажырайт. Актуалдуу тартипти жана арыздын формасын КР Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлигинин сайтынан табууга болот.

Сообщение «Үй-бүлөгө көмөк» жөлөкпулу: шарттары, өлчөмү, кантип тариздөө керек — тартиби 2026-жылдын 1-сентябрынан өзгөрдү появились сначала на Kabinet.kg.

Төлөм канча болот

«Балага сүйүнчү» төлөмүнүн базалык өлчөмү — бир жаңы төрөлгөн балага 4000 сом. Эгерде үй-бүлөдө бир эле учурда үч жана андан көп бала төрөлсө (мисалы, үчөө), ар бир балага 50 000 сом төлөнөт — башкача айтканда, жогорулатылган өлчөм экинчи же үчүнчү бала өз-өзүнчө төрөлгөндө эмес, так эле көп түйүлдүктүү төрөттө колдонулат.

Төлөмдү ким ала алат

«Балага сүйүнчү» төлөмүнө бала төрөлгөндө ар бир үй-бүлөнүн укугу бар — «Үй-бүлөгө көмөк» сыяктуу даректүү жөлөкпулдардан айырмаланып, үй-бүлөнүн кирешеси бул төлөмдү дайындоого таасир этпейт. Бул «Балага сүйүнчү» төлөмүн республикадагы бардык жаңы төрөлгөн балдарга жеткиликтүү универсалдуу колдоо чарасы кылат.

Арызды кандай мөөнөттө берүү керек

Маанилүү шарт: төлөмгө арызды бала төрөлгөн күндөн тартып 6 айдын ичинде берүү керек. Эгерде бул мөөнөт өткөрүлүп жиберилсе, төлөмгө болгон укук жоголот — акчаны кийинчерээк алуу мүмкүн болбойт. Ошондуктан «Балага сүйүнчү» төлөмүн мүмкүн болушунча эрте, эң жакшысы баланын төрөлгөнүн каттоо менен бир учурда тариздеген оң.

Кандай документтер керек

Төлөмдү тариздөө үчүн төмөнкүлөр талап кылынат:

• ата-эненин (арыз ээсинин) паспорту;
• баланын туулгандыгы жөнүндө күбөлүгү;
• баланын жеке идентификациялык номери (ПИН).

Ошондой эле «Түндүк» порталы аркылуу арыз бергенде арыз ээсинин жашаган дарегин, уюлдук телефонунун номерин жана төлөмдү алуу пландалган банкты көрсөтүү керек болот.

Төлөмдү кайдан жана кантип тариздесе болот

«Балага сүйүнчү» төлөмүн эки жол менен — офлайн жана онлайн — тариздөөгө болот.

Офлайн тариздөө

Эң оңой жолу — арызды Калкты тейлөө борборунда (КТБ) же ЗАГС органдарында, баланын төрөлгөнүн каттоо жана анын жеке идентификациялык номерин алуу менен бир учурда берүү. Бул өзүнчө барууну талап кылбагандыгы менен ыңгайлуу: жаңы төрөлгөн балага бардык документтер бир жерде жана бир жолу таризделет.

Онлайн тариздөө

Арызды «Түндүк» электрондук кызматтардын мамлекеттик порталы же «Түндүк» мобилдик тиркемеси аркылуу да берүүгө болот — «“Балага сүйүнчү” төлөмүн алууга арыз берүү» бөлүмү. Бул үчүн колуңузда баланын туулгандыгы жөнүндө күбөлүгү болушу жана баланын ПИНин, арыз ээсинин жашаган дарегин, телефон номерин жана төлөмдү алуу үчүн банкты көрсөтүү керек.

«Түндүк» порталынан тышкары, төлөмдү тез тариздөө айрым коммерциялык банктардын мобилдик тиркемелеринде да жеткиликтүү — мисалы, «РСК Банк», «Айыл Банк» жана «АБанк» тиркемелеринин мамлекеттик кызматтарга арналган бөлүмдөрүндө. Бул ушул банктардын биринин тиркемесин мурдатан колдонгон жана «Түндүктү» өзүнчө орноткусу келбегендер үчүн ыңгайлуураак болушу мүмкүн.

Арыздын статусун кантип текшерүү керек

Арыз берилгенден кийин аны кароонун статусун порталдагы өзүнчө кызмат аркылуу текшерүүгө болот — «“Балага сүйүнчү” жөлөкпулунун төлөнүү статусун текшерүү». Бул ведомствого ашыкча чалбастан, арызды иштеп чыгуу кайсы этапта турганын өз алдынча көзөмөлдөөгө мүмкүндүк берет.

Акча качан келет жана аны кайдан алса болот

Каражат арыз берилген учурдан тартып 2 жумуш күнүнүн ичинде банк эсебине которулат, андан кийин арыз ээсине төлөмдүн даярдыгы тууралуу SMS-билдирме келет. Акчаны накталай түрдө «РСК Банктын» же «Айыл Банктын» каалаган филиалынын кассасы аркылуу алууга, же болбосо тиркемеде ачылган банк эсебинде калтырууга болот.

Маанилүү нюанс бар: эгерде төлөмдү так эле касса аркылуу накталай алуу пландалса, аны арыз берилген учурдан тартып 6 айдан кечиктирбестен алуу керек — арыздын өзүн берүүдөгүдөй эле. Эгерде бул мөөнөт өткөрүлүп жиберилсе, алынбаган акча кайра республикалык

Сообщение «Балага сүйүнчү»: бала төрөлгөндө берилүүчү төлөм появились сначала на Kabinet.kg.

Бул кандай жөлөкпул жана ал качан киргизилген

Жөлөкпул КРдин 2024-жылдын 6-декабрындагы № 193 «Кыргыз Республикасындагы мамлекеттик жөлөкпулдар жөнүндө» КР Мыйзамына өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу» Мыйзамына ылайык киргизилген. КР Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлиги дагы 2025-жылдын сентябрында, төлөмдү ишке киргизүүгө даярданып жатып билдиргендей, жаңы жөлөкпулдун негизги максаты — жашоо шарттары өлкө боюнча орточодон объективдүү түрдө оорураак болгон алыскы жана баруу кыйын аймактарда жашаган балалуу үй-бүлөлөргө кошумча каржылык колдоо көрсөтүү.

Жөлөкпулдун өлчөмү

Ай сайын берилүүчү төлөм бир балага 3000 сомду түзөт. Маанилүү өзгөчөлүк: жөлөкпул райондук коэффициентти эске албастан дайындалат — башкача айтканда, сумма конкреттүү калктуу конушка карабастан бардык алуучулар үчүн бирдей.

Жөлөкпул кимге таандык

«Бийик тоолуу аймактардын жашоочуларына көмөк» жөлөкпулуна төмөнкү жарандардын (үй-бүлөлөрдүн) укугу бар:

• бийик тоолуу жана алыскы баруу кыйын зоналарда, ошондой эле өзгөчө статустагы айрым чек ара аймактарында жайгашкан калктуу конуштарда туруктуу жашагандар;
• 2026-жылдын 1-январынан тартып төрөлгөн үчүнчү жана андан кийинки ар бир баласы барлар;
• үч жашка чейинки бала (балдар) менен чогуу жашагандар.

Жөлөкпул бала төрөлгөндөн тартып ал үч жашка толгонго чейин төлөнөт.

Үй-бүлөнүн кирешеси эске алынабы

Жок — бул жөлөкпулду дайындоодо үй-бүлөнүн материалдык абалы жана жан башына орточо кирешеси эске алынбайт. Бул төлөмдү «Үй-бүлөгө көмөк» сыяктуу даректүү жөлөкпулдардан принципиалдуу айырмалап турат, анткени ал жерде үй-бүлөнүн муктаждыгы негизги критерий. Бул жерде бир гана шарт бар — бийик тоолуу же баруу кыйын зонада иш жүзүндө жашоо жана баланын төрөлүү кезеги.

Маанилүү нюанс: бир эле учурда эки жөлөкпул алууга болбойт

Бийик тоолуу жана алыскы баруу кыйын зоналарда жашаган үй-бүлөлөр, эгерде алар үчүнчү жана андан кийинки ар бир бала үч жашка толгонго чейин «Үй-бүлөгө көмөк» жөлөкпулун алып жаткан болсо, «Бийик тоолуу аймактардын жашоочуларына көмөк» жөлөкпулуна укуксуз. Башкача айтканда, бир эле балага мамлекеттик жөлөкпулдун эки түрүнүн бирин гана алууга болот — аларды айкалыштырууга болбойт.

Кандай документтер керек жана кайда кайрылуу керек

Жөлөкпулду дайындоо үчүн жашаган жери боюнча КР Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлигинин аймактык башкармалыгына кайрылуу зарыл. Керек болот:

• ата-эненин паспорттору;
• балдардын туулгандыгы жөнүндө күбөлүктөрү;
• эгиз же бир эле учурда бир нече бала төрөлгөндө берилүүчү маалымдамалар;
• бийик тоолуу зонада катталгандыгын ырастоо.

Чет өлкө жарандары үчүн кошумча Кыргызстанда мыйзамдуу жашагандыгын ырастаган документтер керек. Эгерде арызды ишеним берилген адам берсе, паспорт, ишеним кат жана баланын мыйзамдуу өкүлчүлүгү жөнүндө соттун чечими талап кылынат.

Өзүнчө талап каттоого тиешелүү: жарандын жашаган жери жана турган жери боюнча эсепке алуу системасында («Даректик маалымдама бюросу» АМС) катталган дареги «Санарип аймак» автоматташтырылган маалыматтык системасында катталган дарек менен дал келүүгө тийиш. Эгерде каттоо жок болсо, убактылуу эсепке коюу үчүн айыл өкмөткө кайрылуу керек.

Качан төлөй башташат жана төлөм качан токтотулат

Жөлөкпул арыз берилген айдан кийинки айдын 1-жылынан тартып эсептелет. Мисалы, эгерде арыз январда берилсе, төлөмдөр 1-февралдан баштап башталат. Жөлөкпул бала үч жашка толгонго чейин колдонулат, бирок төмөнкү учурларда мурдараак токтотулушу мүмкүн:

• алуучу өлкөдөн тышкары туруктуу чыгып кеткенде;
• эгерде бала үч жашка толгонго чейин каза болсо;
• эгерде бала толугу менен мамлекеттик камсыздоодо турса;
• жөлөкпулду мыйзамсыз алуу аныкталганда;
• эгерде үй-бүлө бийик тоолуу зонадан көчүп кетсе;
• бала үч жашка толгондо.

Төлөмдү канча үй-бүлө алып жатат

Программа алуучулардын санынын туруктуу өсүшүн көрсөтүүдө. Эмгек министрлигинин маалыматы боюнча, 2026-жылдын 1-майына карата жөлөкпулду 28 538 адам алган, ал эми 1-июлга карата министрликтин коллегиясына шилтеме жасаган 24.kg билдиргендей, алуучулардын саны 29,6 миң балага чейин өскөн. Алуучулардын мындай санында төлөмдөргө ай сайын болжол менен 88,8 млн сом багытталат. Кыргызстандын бийик тоолуу калктуу конуштарынын расмий тизмесине бардыгы болуп 430 айыл жана башка конуштар киргизилген.

Жыйынтык

«Бийик тоолуу аймактардын жашоочуларына көмөк» — Кыргызстандагы үй-бүлөнүн кирешесин эске албастан дайындалуучу аз сандагы мамлекеттик төлөмдөрдүн бири: бир гана шарт — бийик тоолуу же баруу кыйын зонада жашоо жана үчүнчү жана андан кийинки балдардын төрөлүшү. Программа иштеген алгачкы жарым жылда алуучулардын саны 30 миңге жакын балага чейин өскөн, ал эми төлөмдөрдүн айлык көлөмү 88 млн сомдон ашкан. Дайындоо тартиби тууралуу толугураак маалыматты КР Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлигинин расмий сайтынан же жашаган жери боюнча ведомствонун аймактык башкармалыгынан тактаса болот.

Сообщение Бийик тоолуу жана баруу кыйын райондордогу үй-бүлөлөр үчүн жөлөкпул — 30 миңге жакын бала алууда появились сначала на Kabinet.kg.

Социалдык жөлөкпулга кимдин укугу бар

Жөлөкпул эмгекке жарамсыз деп таанылган жана пенсиялык камсыздоого укугу жок жарандарга дайындалат. Мындай категорияларга төмөнкүлөр кирет:

• майыптуулугу белгиленген 18 жашка чейинки балдар;
• ВИЧ-инфекциясы бар же СПИД менен ооруган балдар;
• ВИЧ/СПИД менен жашаган энелерден төрөлгөн балдар — 18 айлык жашка жеткенге чейин;
• ата-энесинин бирин жоготкон балдар (багуучусунан ажырагандыгы боюнча);
• ата-энесинин экөөнү тең жоготкон жетим балдар;
• I, II жана III топтогу майыптуулугу белгиленген чоң кишилер, анын ичинде бала кезинен ден соолугунун мүмкүнчүлүктөрү чектелген адамдар;
• белгиленген жашка жеткен баатыр энелер;
• камсыздандыруу пенсиясын алуу үчүн стажы жок улгайган жарандар.

Маанилүү принцип: социалдык жөлөкпулдар үй-бүлөнүн кирешесине карабастан дайындалат — дайындоо жөнүндө чечимге арыз ээсинин үй-бүлөсүнүн башка мүчөлөрүнүн канча тапканы таасир этпейт.

Категориялар боюнча төлөмдөрдүн өлчөмдөрү

Жөлөкпулдун өлчөмү алуучунун конкреттүү категориясына жараша болот. 18 жашка чейинки балдар үчүн:

• ден соолугунун мүмкүнчүлүктөрү чектелген балдар — 8000 сом;
• ВИЧ-инфекциясы бар же СПИД менен ооруган балдар, ошондой эле ВИЧ-оң энелерден төрөлгөн балдар (18 айлыкка чейин) — 8000 сом;
• ата-энесинин бирин жоготкон балдар (багуучусунан ажыроо) — 3000 сом;
• ата-энесинин экөөнү тең жоготкон балдар (жетимдер) — 6000 сом.

Бала кезинен майыптуулугу бар чоң кишилер үчүн:

• I топ — 8000 сом;
• II топ — 6600 сом;
• III топ — 5400 сом.

Майыптуулугу бала кезинен эмес алынган чоң кишилер үчүн:

• I топ — 5500 сом;
• II топ — 3000 сом;
• III топ — 2000 сом.

Кошумча категориялар:

• 55 жашка жеткен баатыр энелер — 3000 сом;
• камсыздандыруу пенсиясы үчүн стажы жок улгайган жарандар: эркектер 65 жашка, аялдар 60 жашка жеткенде — 2000 сом.

Райондук коэффициенттер белгиленген бийик тоолуу жана алыскы калктуу конуштардын тургундары үчүн жөлөкпулдун өлчөмү аларды эске алуу менен эсептелет — башкача айтканда, төлөмдүн жалпы суммасы көрсөтүлгөн базалык маанилерден жогору болушу мүмкүн.

Эмгек министрлигинин маалыматы боюнча, республика боюнча ай сайын берилүүчү социалдык жөлөкпулдун орточо өлчөмү 2025-жылдын 1-ноябрына карата 6344,7 сомду түзгөн, ал эми бул мезгилдеги төлөмдөрдүн жалпы көлөмү 7,2 млн сомго жеткен. Эске алуу керек: жөлөкпулдардын өлчөмдөрү мамлекеттик бюджеттин мүмкүнчүлүктөрүнө жана экономиканын абалына жараша мезгил-мезгили менен кайра каралып турат, ошондуктан актуалдуу сумманы mlsp.gov.kg сайтынан салыштырган оң.

Бир эле учурда бир нече жөлөкпул алууга болобу

Жок — эгерде үй-бүлө мүчөсүнүн бир эле учурда ай сайын берилүүчү социалдык жөлөкпулдун бир нече түрүнө укугу болсо, ага өзү тандаган бирөө гана дайындалат. Өзгөчөлүк — багуучусунан ажырагандыгы боюнча жөлөкпул: ал мурда дайындалган башка жөлөкпулдарга карабастан дайындалат, башкача айтканда, аны башка төлөм менен кошо алууга болот.

Кандай документтер керек

Жөлөкпулду дайындоо үчүн документтердин базалык топтому:

• инсандыгын ырастаган документ (паспорт);
• арыз;
• төлөмдү которуу үчүн банктык реквизиттер.

Эгерде керектүү маалыматтар мамлекеттик органдардын маалыматтык системаларында жок болсо, кошумча төмөнкүлөр суралышы мүмкүн:

• майыптуулукту ырастаган медициналык-социалдык эксперттик комиссиянын (МСЭК) маалымдамасы;
• баланын туулгандыгы жөнүндө күбөлүктүн көчүрмөсү;
• пенсияга укугу жок экендиги жөнүндө Социалдык фонддон маалымдама;
• багуучусунун өлгөндүгү жөнүндө күбөлүк;
• ВИЧ/СПИДдин алдын алуу жана аны менен күрөшүү боюнча аймактык борбордун маалымдамасы;
• баатыр эненин күбөлүгү.

Жөлөкпулду дайындоо үчүн кайда кайрылуу керек

Арызды иш жүзүндө жашаган жери боюнча райондук же шаардык эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция башкармалыктарына берүү керек. Жөлөкпулдар банктар же почта бөлүмдөрү аркылуу төлөнөт — алуу ыкмасын, адатта, тариздөөдө тандоого болот.

Арыз ээсинин милдеттери

Жөлөкпул алуучу документтерди бергенде толук жана аныктыгы туура маалыматтарды берүүгө жана белгиленген мөөнөттөрдү сактоого милдеттүү. Эгерде атайылап жалган маалымат берилгени аныкталса же алуучу ага жөлөкпул дайындалган жагдайлардын өзгөргөнү тууралуу өз убагында билдирбесе, төлөм ушул факт табылган учурдан тартып токтотулат. Аныктыгы туура эмес маалымдамаларды бергендиги үчүн Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жоопкерчилик каралган.

Жөлөкпулдан баш тартылса же туура эмес дайындалса эмне кылуу керек

Эгерде жөлөкпулду дайындоодон негизсиз баш тартылды, жөлөкпул туура эмес дайындалды же төлөмдөр өз убагында жүргүзүлбөй жатат деп эсептесеңиз, даттануу тартиби мындай:

1. адегенде жергиликтүү мамлекеттик администрациянын же шаардын мэриясынын алдындагы мамлекеттик жөлөкпулдарды дайындоо жана төлөө жөнүндө жарандардын даттанууларын жана арыздарын кароо боюнча комиссияга арыз менен кайрылуу керек;
2. эгерде комиссиянын чечими канааттандырбаса — КР Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлигине кайрылуу (токтомдун текстинде ал мурдагы Социалдык өнүктүрүү министрлигинин укук мураскору катары айтылат);
3. эгерде бул чечим да канааттандырбаса — аны сот тартибинде даттанууга укук бар.

Жыйынтык

Ай сайын берилүүчү социалдык жөлөкпул — объективдүү себептер менен камсыздандыруу пенсиясына укук топтой албагандар үчүн маанилүү колдоо чарасы: майыптуулугу бар балдар, жетимдер, майыптуулугу бар чоң кишилер, эмгек стажы жок улгайган адамдар жана башка аяр категориялар үчүн. Төлөмдүн өлчөмү алуучунун категориясына жараша 2000ден 8000 сомго чейин өзгөрөт, ал эми жөлөкпулду документтердин базалык топтому менен жашаган жери боюнча райондук же шаардык эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция башкармалыгына кайрылуу менен тариздөөгө болот. Актуалдуу төлөмдөрдүн өлчөмдөрүн mlsp.gov.kg расмий сайтынан текшерген оң, анткени алар мүмкүнчүлүктөргө жараша кайра каралып турат

Сообщение Пенсияга укугу жоктор үчүн социалдык жөлөкпул появились сначала на Kabinet.kg.